Podhale ma oscypka, Poznań rogala świętomarcińskiego, Toruń słynie z pierników, a Lublin od lat kojarzony jest z cebularzem. Charakterystyczny placek z pszennego ciasta, pokryty farszem z cebuli i maku, wyrósł na kulinarną wizytówkę Lubelszczyzny. Choć jego receptura opiera się na zaledwie kilku składnikach, historia tego wypieku jest znacznie bogatsza i nierozerwalnie związana z wielokulturowym dziedzictwem regionu.

Święto na Placu Po Farze

20 czerwca Plac Po Farze na Starym Mieście w Lublinie ponownie wypełnił się mieszkańcami i turystami. Druga edycja Dnia Cebularza była okazją nie tylko do degustacji regionalnego przysmaku, ale również do poznania jego historii oraz tradycji związanych z jego wypiekiem.

Program wydarzenia rozpoczął się warsztatami artystycznymi, podczas których uczestnicy przygotowywali cebulowo-makowe upominki. W kolejnych godzinach odbywały się konkursy z nagrodami, pokazy kulinarne oraz warsztaty prowadzone przez Perłową Pijalnię Piwa – laureata tytułu „Miejsce Inspiracji”.

Przez cały dzień odwiedzający mogli skosztować świeżo wypiekanych cebularzy. O ich rozdawanie zadbali animatorzy ubrani w stroje stylizowane na lata 20. XX wieku, nawiązujące do czasów, gdy cebularze sprzedawano na ulicach przedwojennego Lublina.

Dużym zainteresowaniem cieszyły się także dwa spacery z przewodnikami. Pierwszy – „Lublin pachnący cebulą i makiem” – przybliżył uczestnikom kulinarne tradycje miasta. Drugi prowadził śladami dawnych piekarni i opowiadał o historii cebularza oraz jego związkach z wielokulturowym dziedzictwem Lublina.

Na najmłodszych czekała gra miejska, warsztaty bębniarskie i animacje, a zwieńczeniem wydarzenia był koncert Sylwii Lasok.

Historia sięga XIX wieku

Historia cebularza lubelskiego sięga XIX wieku. Jak wskazują historycy, wypiek wywodzi się z tradycji piekarniczych społeczności żydowskiej zamieszkującej Lubelszczyznę. To właśnie w Lublinie powstał i z czasem zyskał popularność również w innych miejscowościach regionu.

W okresie międzywojennym cebularze sprzedawano zarówno w piekarniach, jak i na ulicach miasta. Ich charakterystyczny zapach był nieodłącznym elementem codziennego życia Lublina, a sam wypiek szybko stał się ulubioną przekąską mieszkańców.

Po II wojnie światowej tradycja nie zanikła. Receptura była przekazywana kolejnym pokoleniom piekarzy, dzięki czemu cebularz do dziś zachował swój charakterystyczny smak i wygląd.

Prosty przepis, wyjątkowy produkt

Oryginalny cebularz lubelski przygotowuje się z ręcznie formowanego ciasta pszennego. Jego znakiem rozpoznawczym jest farsz z cebuli, maku, oleju i soli oraz lekko zarumienione brzegi ciasta.

Choć dziś wypiek można kupić w wielu piekarniach, nazwą „Cebularz lubelski” mogą posługiwać się wyłącznie producenci spełniający wymagania określone dla Chronionego Oznaczenia Geograficznego. Gwarantuje to zachowanie tradycyjnej receptury oraz związku produktu z regionem Lubelszczyzny.

Europejskie wyróżnienie

Znaczenie cebularza zostało oficjalnie docenione w 2007 roku, kiedy wpisano go na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Jeszcze większym wyróżnieniem było uzyskanie w 2014 roku unijnego Chronionego Oznaczenia Geograficznego (ChOG). Dzięki temu „Cebularz lubelski” dołączył do grona najbardziej cenionych polskich produktów regionalnych objętych ochroną na terenie całej Unii Europejskiej.

Kulinarna wizytówka Lublina

Dziś cebularz jest jednym z najważniejszych symboli Lublina. Obok Zamku Lubelskiego, Bramy Krakowskiej i Starego Miasta stanowi nieodłączny element promocji miasta. Turyści odwiedzający stolicę Lubelszczyzny traktują jego spróbowanie jako obowiązkowy punkt wizyty.

Wokół cebularza powstały także warsztaty, pokazy wypieku i wydarzenia edukacyjne przybliżające jego historię. Coroczne obchody Dnia Cebularza pokazują, że mieszkańcy z dumą pielęgnują lokalną tradycję, a prosty wypiek z cebuli i maku od lat pozostaje jednym z najbardziej rozpoznawalnych smaków regionu.

Źródła: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Lista Produktów Tradycyjnych, Komisja Europejska (Chronione Oznaczenie Geograficzne), materiały promocyjne Miasta Lublin.