Jeszcze kilka lat temu rozległe lustro wody, dziś przede wszystkim odsłonięte dno i niewielkie zastoiska. Stawy Echo w Zwierzyńcu, tworzące kompleks czterech głównych zbiorników, niemal całkowicie wyschły. Zdjęcia wykonane w niedzielę 20 września 2026 roku pokazują skalę zmian. Za obecną sytuację odpowiada przede wszystkim długotrwały deficyt opadów i bardzo trudna sytuacja hydrologiczna na Roztoczu.

Stawy Echo. Z rozległego akwenu zostało niewiele

Fotografie z 20 września pokazują miejsce, które trudno porównać ze zdjęciami sprzed kilku lat. Zamiast rozległej tafli wody w wielu miejscach widać odsłonięte dno, błoto oraz niewielkie kałuże.

To nie jest jednak nagła zmiana. Już wiosną i latem pracownicy Roztoczańskiego Parku Narodowego informowali o wyjątkowo trudnej sytuacji hydrologicznej. Pod koniec lata pesymistyczne prognozy dotyczące Stawów Echo zaczęły się sprawdzać.

Warto przy tym podkreślić, że Stawy Echo to kompleks kilku zbiorników, a nie jeden staw. RPN wskazuje obecnie na cztery główne zbiorniki tworzące kompleks. Ich funkcjonowanie jest związane z systemem wodnym Świerszcza.

Świerszcz zasila Stawy Echo

Kluczowe znaczenie dla Stawów Echo ma strumień Świerszcz, który przepływa przez teren Roztoczańskiego Parku Narodowego i dalej przez Zwierzyniec. Zasila on kilka kompleksów zbiorników, w tym Stawy Echo, a następnie kolejne zbiorniki w mieście.

W 2026 roku Świerszcz również znalazł się w bardzo trudnej sytuacji. Pod koniec czerwca jego przepływ na Malowanym Moście spadł do zaledwie 1 litra na sekundę, co było najniższą wartością w historii pomiarów prowadzonych od 1998 roku.

Jak wyjaśniał dyrektor RPN Tadeusz Grabowski, przy wysokich temperaturach parowanie wody zwiększa się, a jej ubytki mogą przewyższać dopływ. W górnym odcinku Świerszcza wysychały kolejne fragmenty cieku, a problemy dotyczyły także innych zbiorników.

Tegoroczna susza była wyjątkowa

Problem zaczął się na długo przed końcem lata. Według danych przytaczanych przez RPN pierwsze półrocze 2026 roku było rekordowo suche. W Zwierzyńcu od stycznia do czerwca spadło około 147 mm opadów, czyli zaledwie 43 proc. średniej z lat 1998–2025.

Dodatkowo 29 czerwca w Zwierzyńcu odnotowano 39,6°C – najwyższą temperaturę w historii prowadzonych tam pomiarów od 1998 roku. Tak wysokie temperatury dodatkowo zwiększały parowanie.

Już w lipcu przedstawiciele RPN określali sytuację jako wyjątkowo trudną. Park informował, że od grudnia 2025 roku na Roztoczu utrzymywał się deficyt opadów, a suma opadów z pierwszych sześciu miesięcy była najniższa w historii pomiarów parku.

Historia Stawów Echo sięga ponad 100 lat

Dzisiejszy wygląd kompleksu to tylko jeden rozdział jego długiej historii. Stawy Echo istnieją od ponad 100 lat i przez dziesięciolecia były zarówno ważnym elementem krajobrazu Roztocza, jak i miejscem związanym z wypoczynkiem mieszkańców oraz turystów.

Kompleks ma również znaczenie przyrodnicze. Stawy są związane z siedliskami mokradłowymi i stanowią część większego systemu wodnego Roztoczańskiego Parku Narodowego. W ich sąsiedztwie funkcjonuje także kąpielisko i plaża, dzięki czemu miejsce przez lata było jednym z najbardziej rozpoznawalnych punktów wypoczynkowych Zwierzyńca.

RPN wskazuje, że Świerszcz zasila nie tylko Stawy Echo. W całym systemie znajdują się także m.in. Staw Florianiecki, Czarny Staw oraz zbiorniki układu wodno-pałacowego i Staw Kościelny w Zwierzyńcu. Oznacza to, że problemy z wodą dotyczą szerszego układu hydrologicznego, a nie wyłącznie jednego kompleksu.

Zdjęcia pokazują skalę zmian

Na jednym ze zdjęć zestawionych z materiałem widać Stawy Echo sprzed kilku lat, kiedy kompleks wypełniała woda. Pozostałe fotografie pochodzą z niedzieli 20 września 2026 roku.

Różnica jest bardzo wyraźna. Dzisiejszy krajobraz odsłania miejsca, które wcześniej znajdowały się pod wodą. W wielu fragmentach zamiast tafli widać dno zbiorników.

Nie oznacza to jednak, że można przesądzić, kiedy Stawy Echo ponownie wypełnią się wodą. Przedstawiciele RPN wskazywali wcześniej, że odbudowa zasobów wodnych wymaga odpowiednich opadów i czasu, a skutki tegorocznego deficytu mogą być odczuwalne także w kolejnych latach.

Stawy Echo w Zwierzyńcu – ważny sygnał dla regionu

Zdjęcia z 20 września są mocnym dokumentem zmian, jakie w 2026 roku zaszły w jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc Zwierzyńca. Stawy Echo niemal całkowicie straciły wodę, a ich sytuacja jest bezpośrednio związana z kondycją Świerszcza oraz szerszym deficytem wody na Roztoczu.

To również przypomnienie, że susza hydrologiczna nie oznacza wyłącznie suchego pola czy niskiego poziomu rzek. Jej skutki widać także w miejscach, które przez dziesięciolecia kojarzyły się mieszkańcom i turystom z wodą.