Czy zużyta nawierzchnia drogowa może stać się surowcem do budowy kolejnej drogi? Nad takim rozwiązaniem pracują naukowcy z Politechniki Lubelskiej, Poznańskiej i Gdańskiej. Ich celem jest opracowanie technologii, która pozwoli skuteczniej wykorzystywać stary asfalt, ograniczyć zużycie nowych surowców i zmniejszyć emisje związane z produkcją mieszanek drogowych. Projekt o wartości ponad 11,5 mln zł rozpoczął się w październiku 2026 roku i potrwa trzy lata.

Recykling asfaltu. Na czym polega pomysł naukowców?

Projekt nosi nazwę „Opracowanie nowatorskiej technologii aktywacji materiałów z recyklingu nawierzchni asfaltowych do produkcji trwałych mieszanek mineralno-asfaltowych”. Jego liderem jest Politechnika Lubelska, a partnerami są Politechnika Poznańska i Politechnika Gdańska.

Jak wyjaśniają badacze, problemem jest nie tylko zużycie samej drogi, ale także zmiany zachodzące w asfalcie podczas wieloletniej eksploatacji. Pod wpływem temperatury, promieniowania słonecznego i warunków atmosferycznych asfalt starzeje się, twardnieje i traci elastyczność. W efekcie materiał odzyskany ze starej nawierzchni nie zawsze może zostać ponownie wykorzystany do produkcji nowych mieszanek drogowych.

Obecnie część takiego materiału znajduje zastosowanie między innymi przy utwardzaniu poboczy. Naukowcy chcą opracować sposób, który pozwoli wykorzystać również destrukt asfaltowy gorszej jakości jako składnik pełnowartościowych mieszanek mineralno-asfaltowych.

Trzy uczelnie, różne zadania badawcze

W projekcie każda z politechnik odpowiada za inny obszar prac.

Zespół Politechniki Lubelskiej, kierowany przez prof. Wojciecha Franusa, zajmie się między innymi badaniem zmian zachodzących w asfalcie oraz oceną właściwości materiałów poddanych procesowi regeneracji.

Naukowcy z Politechniki Poznańskiej będą opracowywać dodatki, które mają przywracać zestarzałemu asfaltowi większą elastyczność. W badaniach przewidziano wykorzystanie między innymi odpowiednio modyfikowanych materiałów na bazie odpadowych tłuszczów roślinnych i olejów.

Z kolei zespół Politechniki Gdańskiej będzie pracował nad mieszankami mineralno-asfaltowymi i sprawdzał ich właściwości. Ważne będzie między innymi to, czy nawierzchnia zachowa odporność na koleinowanie podczas upałów oraz na pękanie w niskich temperaturach.

Mniej nowych surowców i niższa emisja

Recykling asfaltu ma przynieść korzyści nie tylko związane z ponownym wykorzystaniem materiałów. Projekt zakłada także ograniczenie zużycia surowców pierwotnych oraz zmniejszenie śladu węglowego produkcji mieszanek drogowych.

Badacze będą sprawdzać możliwość obniżenia temperatury ich przygotowania. W tym celu planowane jest wykorzystanie zeolitów, czyli materiałów porowatych, które mogą wspomagać proces spieniania asfaltu. Niższa temperatura produkcji może oznaczać mniejsze zużycie energii, a w konsekwencji również ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.

Efekty środowiskowe i ekonomiczne proponowanych rozwiązań również zostaną poddane ocenie. Oznacza to, że korzyści dla środowiska i ewentualne oszczędności będą weryfikowane w toku badań, a nie można ich jeszcze traktować jako potwierdzonego rezultatu wdrożenia.

Kiedy nowa technologia może trafić na drogi?

Badania rozpoczęły się 1 października 2026 roku i mają zakończyć się 30 września 2029 roku. W ostatnim etapie naukowcy planują testy w warunkach przemysłowych oraz wykonanie odcinka doświadczalnego.

Ważnym elementem przedsięwzięcia jest współpraca z branżą drogową. Rozmowy z przedsiębiorstwami prowadzono już na etapie przygotowywania koncepcji projektu, aby uwzględnić praktyczne potrzeby wykonawców.

Jeśli opracowana technologia przejdzie zaplanowane testy, będzie mogła zostać przygotowana do wdrożenia przez firmy zajmujące się budową dróg. Nie oznacza to jednak, że nowe mieszanki są już gotowe do powszechnego stosowania. O ich przyszłym wykorzystaniu zdecydują wyniki badań i sprawdzenie rozwiązań w praktyce.

Ponad 11,5 mln zł na badania

Całkowita wartość projektu wynosi 11 521 368,09 zł. Przedsięwzięcie realizowane jest w ramach programu TEAM NET Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, finansowanego z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki.

Z tej kwoty 3 349 570,57 zł przypada Politechnice Lubelskiej. Uczelnia koordynuje współpracę trzech zespołów badawczych.

Jeśli prace zakończą się powodzeniem, zużyte nawierzchnie będą mogły w większym stopniu wracać do obiegu jako materiał do budowy nowych dróg. Na razie to cel projektu, który naukowcy będą weryfikować w laboratoriach i podczas testów technologicznych.