Zakończyły się prace konserwatorskie przy ołtarzu głównym kościoła pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i św. Sebastiana w Krasieninie, w gminie Niemce. We wrześniu 2026 roku odrestaurowany ołtarz wraz z wystrojem wrócił do świątyni. Podczas prac odkryto na odwrociu obrazu Matki Bożej z Dzieciątkiem łacińską inskrypcję oraz datę 1604.

Ołtarz w Krasieninie odzyskał dawny wygląd

Prace konserwatorskie i restauratorskie przy ołtarzu głównym prowadzono na podstawie pozwolenia Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ołtarz wraz z wystrojem został poddany szczegółowym badaniom i zabiegom konserwatorskim.

Jednym z najważniejszych efektów prac było odsłonięcie wcześniejszej kolorystyki. Po usunięciu późniejszego przemalowania białą farbą odkryto zieloną marmoryzację, którą następnie przywrócono.

Na odwrociu obrazu odkryto napis i datę 1604

Najciekawszego odkrycia dokonano przy obrazie Matki Bożej z Dzieciątkiem znajdującym się w centralnej części ołtarza.

Na jego odwrociu odsłonięto fragment łacińskiej inskrypcji „Stanislaus me factor (…)” oraz datę „1604”.

Wcześniejsza dokumentacja określała czas powstania obrazu na przełom XVII i XVIII wieku. Podczas obecnych prac ustalono także, że obraz został później powiększony, prawdopodobnie w XVIII wieku.

Dlatego odkryta data 1604 stanowi ważny ślad dotyczący historii dzieła, ale nie należy utożsamiać jej automatycznie z datą powstania całego obrazu w jego obecnym kształcie.

Zabezpieczono także zabytkowy wystrój obrazu

Przed rozpoczęciem konserwacji obraz był zasłonięty materiałem, do którego przytwierdzone były wota, korony oraz drewniana, złocona sukienka.

W trakcie prac komisja zdecydowała o usunięciu tych elementów z oryginalnego obrazu. Mają one zostać przeniesione na malarską kopię wizerunku Matki Bożej, która będzie umieszczona na zasuwie ołtarza.

Dzięki temu oryginalny obraz może być prezentowany w znacznie pełniejszej formie.

Konserwacja przyniosła kolejne odkrycia

Podczas prac specjaliści natrafili również na inne interesujące elementy. Po demontażu tond znajdujących się w zwieńczeniu ołtarza stwierdzono, że wtórnie wykorzystano do ich wykonania inne obrazy. Na ich odwrociach zachowały się fragmenty wcześniejszych przedstawień.

Konserwatorzy zajęli się również problemem zniszczeń drewnianych elementów przez drewnojady. Wykonano odpowiednie zabiegi zabezpieczające i uzupełniono uszkodzenia.

Ołtarz wrócił do kościoła w Krasieninie

Według informacji Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we wrześniu 2026 roku odrestaurowany ołtarz wraz z całym wystrojem wrócił do kościoła w Krasieninie.

Dla mieszkańców gminy Niemce to ważny moment, ponieważ prace pozwoliły nie tylko zabezpieczyć cenny zabytek, ale również lepiej poznać jego historię.

Szczególną uwagę przyciąga odkryta na odwrociu obrazu data 1604 oraz inskrypcja przypisywana twórcy dzieła. Konserwacja pokazuje, że pod późniejszymi warstwami zabytków mogą kryć się informacje, które pozwalają odkrywać kolejne rozdziały historii lokalnego dziedzictwa.