Odpowiedź na rosnącą liczbę zachorowań

Liczba zachorowań na nowotwory głowy i szyi w Polsce w ciągu ostatnich dwóch dekad wzrosła o około 20 procent. Dodatkowo ponad 60 procent pacjentów trafia do specjalistów dopiero w zaawansowanym stadium choroby, co znacząco utrudnia leczenie i zwiększa ryzyko powikłań.

W odpowiedzi na te wyzwania w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli powstał Laryngologiczny Ośrodek Diagnostyki Funkcjonalnej i Rehabilitacji (LODFiR). To jedna z nielicznych placówek w Polsce, która łączy diagnostykę nowotworów z kompleksową rehabilitacją pacjentów po zakończonym leczeniu.

Pacjent pod opieką od diagnozy do powrotu do sprawności

Ośrodek rozpoczął działalność na początku 2026 roku. Jego utworzenie poprzedziły wielomiesięczne przygotowania, obejmujące zakup specjalistycznego sprzętu oraz stworzenie interdyscyplinarnego zespołu ekspertów.

Jak podkreśla dyrektor COZL Piotr Matej, celem było stworzenie miejsca, które nie skupia się wyłącznie na usunięciu nowotworu, ale również na jakości życia pacjentów po zakończonej terapii.

Nowy model opieki zakłada ścisłą współpracę otorynolaryngologów, audiologów, foniatrów, logopedów i audiometrystów. Dzięki temu pacjent nie musi samodzielnie poszukiwać specjalistów i koordynować leczenia w różnych placówkach.

Rehabilitacja rozpoczyna się jeszcze przed operacją

Jednym z największych atutów ośrodka jest wczesne rozpoczęcie rehabilitacji. W przypadku pacjentów wymagających rozległych operacji logopeda spotyka się z chorym jeszcze przed zabiegiem, a terapia często rusza już w pierwszej lub drugiej dobie po operacji.

Specjaliści pomagają osobom po usunięciu nowotworów języka, dna jamy ustnej czy krtani odzyskać zdolność mówienia i samodzielnego spożywania posiłków. Dzięki nowoczesnym metodom rehabilitacji wielu pacjentów wraca do codziennego funkcjonowania, pracy zawodowej i życia społecznego.

Nowoczesna diagnostyka zwiększa skuteczność leczenia

W ośrodku wykorzystywane są zaawansowane technologie diagnostyczne. Jedną z nich jest obrazowanie wąskopasmowe NBI, które pozwala wykrywać zmiany nowotworowe na bardzo wczesnym etapie rozwoju.

Pacjenci mają również dostęp do badań słuchu, wideostroboskopii, komputerowej analizy głosu oraz Fiberoskopowej Oceny Połykania (FEES). Badania te umożliwiają dokładną ocenę funkcjonowania narządów odpowiedzialnych za mowę, słuch i połykanie.

W przypadku osób cierpiących na zaburzenia równowagi wykorzystywana jest posturografia dynamiczna oraz specjalistyczna rehabilitacja przedsionkowa, pomagająca odzyskać sprawność po uszkodzeniach błędnika spowodowanych leczeniem onkologicznym.

Powrót do życia po chorobie

Lekarze podkreślają, że skuteczne leczenie nowotworów nie kończy się na usunięciu choroby. Równie ważne jest przywrócenie pacjentowi samodzielności, możliwości komunikowania się oraz aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym.

Dlatego ważnym elementem działalności LODFiR jest współpraca z Polskim Towarzystwem Laryngektomowanych. Osoby, które przeszły podobne doświadczenia, odwiedzają pacjentów podczas hospitalizacji i pokazują, że mimo utraty krtani można prowadzić aktywne życie.

Specjaliści z COZL podkreślają, że szybki powrót sprawności komunikacyjnej i ruchowej znacząco zmniejsza ryzyko izolacji społecznej oraz zwiększa szanse na powrót do aktywności zawodowej. Właśnie dlatego rehabilitacja funkcjonalna staje się dziś integralną częścią nowoczesnego leczenia onkologicznego.