Nocne przymrozki i coraz niższe temperatury stanowią poważne zagrożenie dla osób, które nie mają dostępu do ogrzewanego schronienia. Długotrwałe przebywanie na zimnie może doprowadzić do wychłodzenia organizmu, odmrożeń, a nawet śmierci. Służby apelują, by nie pozostawać obojętnym i reagować, gdy widzimy kogoś potrzebującego pomocy.

Tysiące osób w kryzysie bezdomności

Z problemem bezdomności mierzą się tysiące osób w całej Polsce. Z badania przeprowadzonego w marcu 2026 roku przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że w kraju było 31 985 osób w kryzysie bezdomności. W województwie lubelskim odnotowano 937 takich osób.

Ogólnopolskie dane pokazują również, że część osób nie korzysta z placówek zapewniających schronienie. Około 22 proc. wszystkich osób objętych badaniem przebywało poza placówkami – między innymi w przestrzeni publicznej, pustostanach, altanach działkowych i innych miejscach niemieszkalnych.

To właśnie osoby pozbawione ciepłego, bezpiecznego miejsca szczególnie dotkliwie odczuwają skutki spadków temperatur.

Wychłodzenie organizmu może zagrażać życiu

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych z przebywaniem na mrozie jest hipotermia, czyli wychłodzenie organizmu. Dochodzi do niej, gdy temperatura wewnętrzna ciała spada poniżej 35°C.

Pierwsze objawy mogą obejmować dreszcze, bladość skóry, osłabienie, zawroty głowy i problemy z koordynacją ruchów. Wraz z pogłębianiem się wychłodzenia mogą pojawić się dezorientacja, zaburzenia mowy, senność, spowolniony oddech, a nawet utrata przytomności.

Ciężka hipotermia jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.

Niebezpieczne są również odmrożenia, które najczęściej dotyczą odsłoniętych części ciała, takich jak twarz, uszy, dłonie i stopy. Mogą powodować drętwienie, zmianę koloru skóry, ból, obrzęk, a w poważniejszych przypadkach także uszkodzenie tkanek.

Na ryzyko wychłodzenia wpływają nie tylko niskie temperatury. Niebezpieczne są również wilgoć, wiatr oraz przemoczone ubranie. Dlatego zagrożenie może występować także wtedy, gdy temperatura nie spada znacznie poniżej zera.

Nie tylko osoby w kryzysie bezdomności są narażone

Zimą szczególnej uwagi potrzebują także osoby starsze, samotne, chore, z niepełnosprawnościami oraz te, które z różnych powodów nie są w stanie samodzielnie zadbać o odpowiednie ogrzewanie i schronienie.

Zagrożenie dotyczy również osób przebywających na mrozie pod wpływem alkoholu. Alkohol nie chroni przed zimnem. Może zaburzać ocenę sytuacji i zwiększać ryzyko niebezpiecznego wychłodzenia.

Warto zwracać uwagę na osoby przebywające w pustostanach, altanach działkowych, nieogrzewanych piwnicach, na klatkach schodowych czy przystankach. Nie należy zakładać, że ktoś śpi lub po prostu odpoczywa. W takich warunkach może potrzebować pilnej pomocy.

Policja i służby apelują o czujność

W okresie niskich temperatur policjanci kontrolują miejsca, w których mogą przebywać osoby narażone na wychłodzenie. Sprawdzane są między innymi pustostany, altany działkowe, dworce, nieogrzewane piwnice i inne miejsca niemieszkalne.

Funkcjonariusze rozmawiają z napotkanymi osobami, oceniają ich stan i oferują pomoc. W działania zaangażowane są również inne służby i instytucje.

W Lublinie Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie we współpracy ze Strażą Miejską prowadzi patrole w miejscach, gdzie mogą przebywać osoby w kryzysie bezdomności. Pomoc obejmuje między innymi możliwość skorzystania ze schronienia w noclegowniach, schroniskach i ogrzewalniach, a także przekazanie ciepłych koców i gorących napojów.

Gdzie zgłosić osobę potrzebującą pomocy?

Jeśli zauważymy osobę, której zdrowie lub życie może być zagrożone z powodu zimna, nie powinniśmy pozostawać obojętni.

W przypadku bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia należy zadzwonić pod numer alarmowy 112. Można również skontaktować się ze Strażą Miejską pod numerem 986.

W województwie lubelskim działa także bezpłatna, całodobowa infolinia 987. Pod tym numerem można uzyskać informacje o placówkach udzielających pomocy osobom w kryzysie bezdomności, w tym o miejscach zapewniających schronienie.

Jeśli podejrzewamy wychłodzenie, nie należy zwlekać z wezwaniem pomocy. Do czasu przyjazdu służb warto, jeśli jest to bezpieczne, osłonić osobę przed zimnem i okryć ją suchym kocem. Nie wolno podawać alkoholu ani gwałtownie ogrzewać wychłodzonego organizmu.

Jeden telefon może uratować życie

Zima jest szczególnie trudnym okresem dla osób pozbawionych dachu nad głową, ale także dla samotnych seniorów i osób, które z powodu choroby lub niepełnosprawności mają trudności z codziennym funkcjonowaniem.

Nie oceniajmy i nie odwracajmy wzroku. Jeśli widzimy kogoś, kto może potrzebować pomocy, zareagujmy i powiadommy odpowiednie służby. Czasem jeden telefon wystarczy, by zapobiec tragedii.