Maria Skłodowska-Curie na banknocie 20 euro?

To może być wyjątkowy moment dla Polski. Europejski Bank Centralny pracuje nad nową serią banknotów euro, a jednym z przewidzianych motywów jest Maria Skłodowska-Curie.

W ramach tematu „Europejska kultura” banknot o nominale 20 euro ma być związany z uniwersytetami i szkołami, a na jego przedniej stronie przewidziano wizerunek Marii Curie Skłodowskiej. Na odwrocie ma pojawić się scena przedstawiająca szkołę lub uniwersytet, nauczycielkę oraz młodych ludzi pracujących przy stołach z książkami i zeszytami.

Nie oznacza to jednak, że Polka na pewno znajdzie się na przyszłym banknocie. Ostateczna decyzja jeszcze nie zapadła.

Europejczycy mogą zagłosować

EBC zaprezentował 10 wybranych projektów przyszłej serii banknotów. Pięć dotyczy tematu „Europejska kultura”, a kolejne pięć – „Rzeki i ptaki”. Teraz swoje opinie mogą wyrazić mieszkańcy Europy.

Publiczna ankieta rozpoczęła się 23 lipca i potrwa do 21 września 2026 roku, do godz. 23:59 czasu środkowoeuropejskiego. Co ważne, w badaniu może uczestniczyć każdy, niezależnie od wieku, narodowości czy kraju zamieszkania. Ankieta jest dostępna we wszystkich 24 językach urzędowych Unii Europejskiej.

EBC prowadzi również równoległe badanie na reprezentatywnej grupie obywateli strefy euro. Wyniki obu badań zostaną uwzględnione w dalszym procesie wyboru projektu.

Dlaczego właśnie Maria Skłodowska-Curie?

Wybór polskiej uczonej nie jest przypadkowy. W koncepcji „Europejskiej kultury” poszczególne nominały mają przedstawiać wybitne postacie związane z europejskim dziedzictwem.

Na banknocie 5 euro przewidziano Marię Callas, na 10 euro Ludwiga van Beethovena, na 20 euro Marię Curie Skłodowską, na 50 euro Miguela de Cervantesa, na 100 euro Leonarda da Vinci, a na 200 euro Berthę von Suttner.

Maria Skłodowska-Curie pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci europejskiej nauki. Urodzona w Warszawie uczona otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki w 1903 roku oraz w dziedzinie chemii w 1911 roku.

Jest też kwestia nazwiska

Wokół projektu pojawiła się również kwestia sposobu zapisania nazwiska noblistki.

W 2025 roku ówczesny minister nauki Marcin Kulasek zwrócił się do prezes EBC Christine Lagarde z apelem o uwzględnienie pełnego nazwiska „Maria Skłodowska-Curie”. Minister argumentował, że sposób zapisu powinien podkreślać zarówno dorobek naukowy, jak i polskie korzenie uczonej.

Obecnie EBC posługuje się w materiałach dotyczących motywu formą „Marie Curie Skłodowska”. Jednocześnie bank centralny zaznacza, że decyzja dotycząca tego, czy i w jakiej formie nazwiska poszczególnych postaci pojawią się na ostatecznych banknotach, zostanie podjęta później.

Ponad 1200 zgłoszeń i 10 finałowych projektów

Prace nad nową serią banknotów mają już długą historię. W otwartym naborze w 2025 roku zgłoszono 1241 kandydatur grafików ze wszystkich państw Unii Europejskiej.

Do kolejnego etapu zakwalifikowano 25 projektantów. Następnie niezależne jury złożone z 21 ekspertów wybrało 10 zwycięskich propozycji konkursowych – po pięć dla każdego z dwóch tematów.

Teraz do gry włączono mieszkańców Europy. Ich opinie mają pomóc Radzie Prezesów EBC w podjęciu ostatecznej decyzji.

Kiedy zobaczymy nowe banknoty?

Na nowe banknoty trzeba będzie jeszcze poczekać. EBC zapowiada, że ostateczny wybór projektu ma nastąpić pod koniec 2026 roku. Dopiero później rozpocznie się etap opracowania i produkcji banknotów.

EBC podkreśla, że od momentu wyboru projektu do pojawienia się nowych banknotów w portfelach Europejczyków minie jeszcze kilka lat.

To jeszcze nie przesądzone

Maria Skłodowska-Curie na banknocie 20 euro to obecnie jeden z oficjalnie przewidzianych motywów, a nie ostatecznie wybrany wzór. O losach nowej serii zdecyduje Rada Prezesów EBC, biorąc pod uwagę wyniki konkursu oraz opinie zebrane podczas badań społecznych.