16 października 2026 roku w Lublinie odbędą się uroczystości upamiętniające żołnierzy Polskiego Państwa Podziemnego, których w latach 1944-1949 władze sowieckie wywiozły do obozów w Borowiczach i Swierdłowsku. W programie znalazły się otwarcie ścieżki edukacyjnej Instytutu Pamięci Narodowej, uroczystość patriotyczna, msza święta oraz wykłady historyczne.

Lublin upamiętni żołnierzy wywiezionych do łagrów

W piątek, 16 października, Lublin przypomni o tragicznych losach polskich żołnierzy, którzy po zakończeniu II wojny światowej trafili do sowieckich obozów pracy. Instytut Pamięci Narodowej organizuje uroczystości poświęcone żołnierzom Armii Krajowej (AK), Narodowych Sił Zbrojnych (NSZ) i Batalionów Chłopskich (BCh).

W latach 1944–1949 wielu żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego padło ofiarą represji ze strony władz sowieckich. Aresztowania i deportacje pozbawiły ich wolności, a pobyt w łagrach wiązał się z ciężkimi warunkami życia i pracy.

Dlatego tegoroczne obchody mają przypominać zarówno o ofiarach represji, jak i o powojennych losach osób, które walczyły o niepodległość Polski.

Nowa ścieżka edukacyjna IPN w Lublinie

Jednym z najważniejszych punktów programu będzie otwarcie ścieżki edukacyjnej Instytutu Pamięci Narodowej pod tytułem „Zamiast wolności łagier. Żołnierze AK, NSZ, BCh w obozach NKWD-MWD w Borowiczach i Swierdłowsku 1944–1949”.

Ekspozycja przybliży historię polskich żołnierzy więzionych w Związku Sowieckim. Przedstawi również okoliczności ich aresztowań i deportacji, a także tragiczne warunki, w jakich przebywali w obozach.

Otwarcie ścieżki odbędzie się o godz. 9.00 w XXVII Liceum Ogólnokształcącym im. Zesłańców Sybiru przy ul. Biedronki 13 w Lublinie. Wcześniej uczestnicy złożą kwiaty pod Dębem Pamięci. Następnie zaplanowano wystąpienia zaproszonych gości.

Uroczystość patriotyczna przy Skwerze Borowiczan

Kolejna część obchodów rozpocznie się o godz. 11.00 na Skwerze Borowiczan przy ul. Nowy Świat 41 w Lublinie. Uczestnicy spotkają się przy pomniku „DLA PAMIĘCI… KU PRZESTRODZE”.

W uroczystości weźmie udział ceremoniał wojskowy 19. Lubelskiej Brygady Zmechanizowanej. Spotkanie będzie okazją do oddania hołdu żołnierzom, którzy doświadczyli sowieckich represji.

Następnie, o godz. 12.30, w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa przy ul. Władysława Kunickiego 128 zostanie odprawiona msza święta. Nabożeństwo odbędzie się w intencji zmarłych i żyjących żołnierzy AK, BCh i NSZ, więźniów łagrów NKWD oraz ich rodzin.

Wykład o losach polskich żołnierzy

Ostatni punkt programu zaplanowano na godz. 13.40 w Szkole Podstawowej nr 1 im. ks. Stanisława Konarskiego przy ul. Władysława Kunickiego 116 w Lublinie.

Uczestnicy złożą tam kwiaty i zapalą znicze pod Dębem Pamięci. Ponadto wysłuchają wykładu poświęconego losom polskich żołnierzy więzionych w sowieckich obozach.

Dzięki takim inicjatywom historia represji wobec żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego trafia do kolejnych pokoleń. Co więcej, uroczystości przypominają o ludziach, których powojenne losy przez lata pozostawały mniej znane.

Program uroczystości – 16 października 2026 r.

• Godz. 9.00 – XXVII Liceum Ogólnokształcące im. Zesłańców Sybiru, ul. Biedronki 13: złożenie kwiatów, otwarcie ścieżki edukacyjnej IPN i wystąpienia gości.
• Godz. 11.00 – Skwer Borowiczan, ul. Nowy Świat 41: uroczystość patriotyczna przy pomniku „DLA PAMIĘCI… KU PRZESTRODZE”.
• Godz. 12.30 – kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa, ul. Władysława Kunickiego 128: msza święta.
• Godz. 13.40 – Szkoła Podstawowa nr 1 im. ks. Stanisława Konarskiego, ul. Władysława Kunickiego 116: złożenie kwiatów, zapalenie zniczy i wykład historyczny.