16 października minęła 48. rocznica wyboru Karola Wojtyły na papieża. W 1978 roku kardynałowie wskazali polskiego metropolitę krakowskiego, który przyjął imię Jan Paweł II. Dlaczego jego kandydatura była tak dużym zaskoczeniem i co przekonało kardynałów? O okolicznościach historycznego konklawe opowiada ks. dr Przemysław Śliwiński z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

Wybór Jana Pawła II zaskoczył świat

16 października 1978 roku, podczas drugiego dnia konklawe, kardynałowie wybrali Karola Wojtyłę na papieża. Miał wówczas 58 lat. Przyjął imię Jan Paweł II i został pierwszym od 455 lat papieżem spoza Włoch.

Jak podkreśla ks. dr Przemysław Śliwiński z Instytutu Nauk o Komunikowaniu i Mediach KUL, kandydatura polskiego kardynała nie była wcześniej powszechnie wymieniana w gronie faworytów.

– To nie było do przewidzenia, nikt nawet nie wymieniał go w gronie kandydatów – mówi ekspert KUL.

Na przebieg konklawe wpłynęła również niespodziewana śmierć Jana Pawła I, który zmarł po zaledwie 33 dniach pontyfikatu. Wydarzenie to zaskoczyło Kościół i zmusiło kardynałów do ponownego wyboru następcy św. Piotra. Zdaniem ks. dr. Śliwińskiego ta sytuacja otworzyła drogę kandydatowi spoza Włoch.

Co przemawiało za Karolem Wojtyłą?

Karol Wojtyła wyróżniał się znajomością języka włoskiego, inteligencją oraz umiejętnością wygłaszania przemyślanych i przekonujących przemówień. Istotne było również jego podejście do Kościoła i roli, jaką powinien odgrywać w życiu wiernych.

Wojtyła podkreślał znaczenie godności człowieka, dialogu oraz zainteresowania codziennymi problemami ludzi. Uważał, że Kościół powinien być blisko wiernych, odpowiadać na ich pytania i dawać świadectwo poprzez konkretne działania oraz miłosierdzie.

– Stawiał człowieka w centrum, uważał, że Kościół powinien być bliski codziennym problemom wiernych, udzielać odpowiedzi na stawiane przez nich pytania, dawać świadectwo czynem i miłosierdziem – podkreśla ks. dr Przemysław Śliwiński.

Te idee stały się później ważną częścią pontyfikatu Jana Pawła II. Papież konsekwentnie zwracał uwagę na godność człowieka i potrzebę budowania relacji między Kościołem a społeczeństwem.

Sobór Watykański II umocnił jego pozycję

Ważnym etapem w działalności Karola Wojtyły był Sobór Watykański II. Uczestniczył we wszystkich czterech sesjach, a od trzeciej angażował się w prace nad konstytucją duszpasterską Gaudium et spes, poświęconą Kościołowi w świecie współczesnym.

W swoich wystąpieniach zwracał uwagę na godność człowieka i potrzebę otwarcia Kościoła na współczesne społeczeństwo. Opowiadał się również za liturgią sprawowaną w językach narodowych oraz budowaniem wspólnoty z wiernymi.

Zdaniem eksperta KUL doświadczenie zdobyte podczas soboru oraz sposób myślenia Wojtyły sprawiły, że jego kandydatura zyskiwała na znaczeniu. Kardynałowie mogli dostrzec w nim osobę zdolną do prowadzenia Kościoła w zmieniającym się świecie.

Polska pod rządami komunistów a wybór papieża

Na wybór Karola Wojtyły znaczenie miało również jego pochodzenie. Polska znajdowała się wówczas w strefie wpływów Związku Radzieckiego, a władze komunistyczne prowadziły działania wymierzone w religię i Kościół.

Mimo represji wiara pozostawała ważnym elementem tożsamości wielu Polaków, także młodego pokolenia. Jak wskazuje ks. dr Przemysław Śliwiński, przywiązanie do religii i wynikających z niej wartości stanowiło dla wielu osób źródło siły w rzeczywistości komunistycznej.

– Pomimo że komuniści walczyli z religią na wszelkie sposoby, w Polsce nadal mieliśmy wysoki odsetek ludzi młodych, dla których wiara i wartości z niej płynące stanowiły o ich tożsamości – mówi ekspert.

Wybór polskiego kardynała na papieża miał znaczenie nie tylko dla Kościoła, lecz także dla kraju, który od lat zmagał się z ograniczeniem suwerenności.

Jan Paweł II rozpoczął nowy rozdział w historii Kościoła

Wybór Karola Wojtyły na papieża był wydarzeniem, którego znaczenie wykraczało poza sprawy religijne. Polski kardynał objął urząd w czasie napięć politycznych i przemian społecznych, a jego pochodzenie z kraju pozostającego pod rządami komunistycznymi nadawało temu wydarzeniu dodatkowy wymiar.

Jak podkreśla ekspert KUL, po ogłoszeniu wyniku konklawe stało się jasne, że wybór Polaka rozpoczyna nowy rozdział w historii Kościoła katolickiego. Jan Paweł II zapisał się w pamięci milionów ludzi na całym świecie.