24 lutego mijają cztery lata od rozpoczęcia pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę. Konflikt wszedł w fazę wyniszczającej wojny pozycyjnej, a równolegle toczy się intensywna gra dyplomatyczna. O sytuacji na froncie i scenariuszach zakończenia wojny mówi prof. Walenty Baluk z UMCS.

Front w impasie

Po czterech latach walk żadna ze stron nie uzyskała decydującej przewagi. Rosja koncentruje działania na Donbasie, dążąc do przejęcia pełnej kontroli nad obwodem donieckim i utrzymania presji na kierunku zaporoskim. Mimo liczebnej przewagi i ciągłych ofensyw nie udało się jej doprowadzić do przełamania operacyjnego.

Wojna przybrała charakter wyniszczający. Rosja ponosi bardzo wysokie straty osobowe i sprzętowe, a jednocześnie zmaga się z problemami kadrowymi i logistycznymi. Ukraina z kolei prowadzi strategię aktywnej obrony, starając się maksymalnie ograniczać straty własne i osłabiać potencjał przeciwnika.

Drony zmieniły pole walki

Miniony rok potwierdził rosnącą rolę bezzałogowców. Zarówno Rosja, jak i Ukraina znacząco zwiększyły produkcję i wykorzystanie dronów – od konstrukcji dalekiego zasięgu po masowo używane drony FPV.

Na wielu odcinkach frontu powstała kilkunastokilometrowa strefa intensywnej obserwacji i rażenia, co utrudnia koncentrację wojsk i prowadzenie klasycznych operacji ofensywnych. Ukraina wykorzystuje także drony do ataków na cele w głębi Rosji, w tym na infrastrukturę paliwową i wojskową.

Jednocześnie Rosja kontynuuje zmasowane uderzenia na ukraińską infrastrukturę energetyczną, szczególnie w okresie zimowym. Celem jest osłabienie gospodarki i presja na społeczeństwo.

Rozmowy w cieniu walk

Równolegle z działaniami militarnymi toczą się rozmowy dyplomatyczne. Zmiana podejścia administracji USA wpłynęła na dynamikę procesu negocjacyjnego. Waszyngton sygnalizuje większe zaangażowanie w mediacje, jednocześnie oczekując większej odpowiedzialności państw europejskich za wsparcie Ukrainy.

Rosja deklaruje gotowość do rozmów, jednak nie rezygnuje ze swoich strategicznych celów. Ukraina z kolei dopuszcza możliwość zawieszenia broni, ale podkreśla, że kluczowe są realne gwarancje bezpieczeństwa.

Europa przed decyzją

Zdaniem prof. Walentego Baluka, dyrektora Centrum Europy Wschodniej UMCS, przyszłość wojny będzie zależeć nie tylko od sytuacji na froncie, ale także od determinacji Zachodu.

– Trwały pokój w suwerennej Ukrainie jest warunkiem stabilności europejskiego systemu bezpieczeństwa – podkreśla ekspert.

Czwarty rok wojny pokazuje, że konflikt stał się elementem szerszej rywalizacji geopolitycznej. Jego rezultat wpłynie na układ sił w Europie na kolejne dekady.