Zastrzeżenie numeru PESEL to prosty sposób na dodatkową ochronę swoich danych. Mieszkańcy Lublina mogą zrobić to przez internet, między innymi w aplikacji mObywatel, albo osobiście w Biurze Obsługi Mieszkańców.

Zastrzeżenie numeru PESEL – po co?

Zastrzeżenie PESEL ma przede wszystkim utrudnić oszustom wykorzystanie Twoich danych do zaciągnięcia zobowiązań finansowych na Twoje nazwisko.

Najprościej mówiąc: jeśli ktoś zdobędzie Twój PESEL, może próbować wykorzystać go np. do:

• zaciągnięcia kredytu lub pożyczki,
• zawarcia umowy kredytowej,
• uzyskania niektórych usług finansowych,
• dokonania czynności, przy których instytucja ma obowiązek sprawdzić, czy PESEL jest zastrzeżony.

Co daje zastrzeżenie?

Gdy PESEL jest zastrzeżony, instytucje objęte systemem mogą sprawdzić ten status przed wykonaniem określonych czynności. Jeśli ktoś próbuje wykorzystać Twoje dane do takiej operacji, zastrzeżony PESEL może zablokować lub utrudnić jej przeprowadzenie.

To szczególnie ważne w przypadku kradzieży tożsamości. Sam PESEL nie jest przecież tajnym hasłem – może trafić do różnych baz, dokumentów czy wycieków danych.

Jak to zrobić?

Numer PESEL można zastrzec na kilka sposobów. Najwygodniej zrobić to online. Do wyboru jest aplikacja mObywatel, bankowość elektroniczna oraz profil zaufany.

Osoby, które wolą załatwić sprawę osobiście, mogą udać się do Biura Obsługi Mieszkańców Urzędu Miasta Lublin. Wniosek można złożyć na stanowiskach ewidencji ludności we wszystkich Biurach Obsługi Mieszkańców.

Zastrzeżenia numeru PESEL mogą dokonać osoby pełnoletnie – zarówno obywatele Polski, jak i cudzoziemcy.

Przy składaniu wniosku trzeba potwierdzić swoją tożsamość. Obywatele Polski mogą posłużyć się dowodem osobistym lub paszportem. Jeśli nie mają tych dokumentów, możliwe jest wykorzystanie innego dokumentu ze zdjęciem.

Cudzoziemcy mogą potwierdzić tożsamość paszportem lub innym dokumentem ze zdjęciem, na przykład kartą pobytu albo zagranicznym dowodem osobistym.

Co dzieje się po zastrzeżeniu PESEL?

Po wykonaniu czynności osoba otrzymuje powiadomienie o zastrzeżeniu numeru PESEL. Informacja zawiera dokładną godzinę, minutę i sekundę wprowadzenia zastrzeżenia do systemu.

Warto pamiętać, że zastrzeżenie nie oznacza, że numer PESEL przestaje istnieć lub nie można się nim posługiwać. Ma przede wszystkim zwiększyć ochronę przed wykorzystaniem danych przez osoby nieuprawnione.

W razie potrzeby zastrzeżenie można cofnąć. Trzeba jednak pamiętać o jednej ważnej zasadzie. Ponownego zastrzeżenia numeru PESEL nie można dokonać przez 30 minut od momentu cofnięcia wcześniejszego zastrzeżenia.

Zastrzeżenie PESEL przez pełnomocnika

W wyjątkowych sytuacjach sprawę może załatwić pełnomocnik. Jest to możliwe wtedy, gdy osoba nie może osobiście stawić się w urzędzie z powodu choroby, niepełnosprawności lub innej przeszkody, której nie można pokonać.

Pełnomocnik musi mieć pisemne pełnomocnictwo szczególne przeznaczone do złożenia wniosku o zastrzeżenie numeru PESEL. W przypadku choroby trzeba przedstawić zaświadczenie lekarskie, a przy niepełnosprawności – odpowiednie orzeczenie.

Wniosek podpisuje pełnomocnik. Opłata za pełnomocnictwo wynosi 17 zł. Nie dotyczy ona osób zwolnionych z opłaty skarbowej, między innymi wstępnych, zstępnych i rodzeństwa.

Trzeba też pamiętać, że przepisy nie pozwalają pełnomocnikowi na cofnięcie zastrzeżenia numeru PESEL.

Możesz sprawdzić historię zastrzeżeń

Osoba, której dane dotyczą, może również wystąpić o zaświadczenie dotyczące historii zastrzeżeń swojego numeru PESEL. Dokument pozwala sprawdzić informacje związane z dokonywanymi zastrzeżeniami.

Za wydanie takiego zaświadczenia pobierana jest opłata skarbowa w wysokości 17 zł.

Numer PESEL może zostać także zastrzeżony z urzędu. Dzieje się tak w trzech przypadkach: po unieważnieniu dowodu osobistego z powodu jego utraty, po wpisaniu do Rejestru Dowodów Osobistych informacji o podejrzeniu kradzieży tożsamości oraz w przypadku zgonu.

Dla mieszkańców Lublina oznacza to kilka prostych możliwości zabezpieczenia swoich danych. Zastrzeżenie numeru PESEL można wykonać bez wychodzenia z domu albo podczas wizyty w urzędzie.