Wykopaliska pod Arkadami w centrum Lublina pozwalają zajrzeć w kolejne warstwy historii miasta. Archeolodzy odkrywają tu ślady dawnych budynków, ogrodów i osady, która funkcjonowała na tym terenie około tysiąca lat temu.

Wykopaliska pod Arkadami mają długą historię

Teren przy ulicach Świętoduskiej, Lubartowskiej i Bajkowskiego od lat interesuje archeologów. Pierwsze prace wykopaliskowe przeprowadzono tutaj już w 1997 roku. Wówczas badacze założyli pięć wykopów oraz wykonali 12 odwiertów.

Do tego miejsca archeolodzy wracali później kilkakrotnie. Badania prowadzone pod kierunkiem dr. Rafała Niedźwiadka pozwoliły stopniowo odkrywać kolejne fragmenty historii tej części Lublina.

W czerwcu 2026 roku temat Arkad znalazł się także w programie XLI Lubelskiej Konferencji Archeologicznej. Dr Rafał Niedźwiadek przedstawił referat poświęcony prawie 30 latom badań tego miejsca. UMCS określa je jako największe przedsięwzięcie archeologiczne prowadzone w Śródmieściu Lublina.

Co znajduje się pod ziemią?

Archeolodzy odkrywali na tym terenie ślady z różnych okresów. W wyższych warstwach pojawiły się pozostałości nowszych budowli, w tym elementy związane z dawną zabudową Arkad. Niżej zachowały się pozostałości XIX-wiecznych konstrukcji.

Jeszcze głębiej znajdują się ślady wcześniejszego zagospodarowania tego miejsca. Badacze natrafili między innymi na pozostałości dawnych ogrodów, które istniały pomiędzy dzisiejszymi ulicami Świętoduską i Lubartowską. Były to ogrody związane z klasztorami i należały do ważnych elementów dawnego krajobrazu tej części miasta.

Największe emocje budzą jednak znaleziska związane z wczesnym średniowieczem. W czasie badań udało się odsłonić pozostałości osady plemiennej z przełomu X i XI wieku. Archeolodzy rozpoznali między innymi zarysy dawnych domów, palenisk i miejsc związanych z codzienną pracą mieszkańców. Znaleziono również fragmenty ceramiki oraz kości zwierząt hodowlanych.

Cenne znaleziska z centrum Lublina

Wśród odkryć z terenu Arkad znalazła się także wyjątkowa moneta. To celtyckie naśladownictwo drachmy Filipa II Macedońskiego, datowane na II–I wiek przed Chrystusem. Zabytek został zaprezentowany w materiałach XLI Lubelskiej Konferencji Archeologicznej.

Podczas konferencji przedstawiono również temat plomb tekstylnych odkrytych na terenie Arkad w sezonie 2025. Pokazuje to, jak różnorodne są znaleziska pochodzące z tego stanowiska.

Każdy taki przedmiot jest dla badaczy kolejnym elementem większej układanki. Dzięki nim można lepiej zrozumieć, jak wyglądało życie mieszkańców Lublina przed wiekami.

Historia zapisana warstwami ziemi

Badania pod Arkadami dobrze pokazują, że historia miasta nie kończy się na tym, co widzimy na powierzchni. Pod współczesnymi ulicami i budynkami zachowały się ślady kolejnych pokoleń mieszkańców.

Archeolodzy muszą pracować bardzo dokładnie. Każdy fragment muru, ceramiki czy inny przedmiot trzeba odpowiednio opisać i umieścić w kontekście pozostałych znalezisk. Dopiero wtedy można próbować odtworzyć obraz dawnego Lublina.

Teren Arkad jest szczególnie interesujący, ponieważ przez setki lat zmieniał swoje przeznaczenie. Znajdowały się tu między innymi ogrody, zabudowania oraz wcześniejsze osady. Dzisiaj ziemia pozwala ponownie opowiedzieć ich historię.

Fotografie z wykopalisk: Maksymilian Łuszcz.