Czy przyszłość polskiego tytoniu może zależeć od decyzji podejmowanych w Brukseli? O tym rozmawiano podczas XXXV Forum Ekonomicznego w Karpaczu. W panelu dotyczącym rolnictwa głos zabrał wójt Telatyna Dariusz Kozłowski, zwracając uwagę na sytuację tysięcy gospodarstw, także z Lubelszczyzny.

Wójt Telatyna w Karpaczu

Od 8 do 10 września w Karpaczu trwało XXXV Forum Ekonomiczne. Tegoroczna edycja odbyła się pod hasłem „Architektura nowego porządku – stabilność w czasach zmian”. Organizatorzy zaplanowali ponad 500 debat i wydarzeń, a w Forum uczestniczyło ponad 6 tys. osób.

Wśród uczestników znaleźli się także samorządowcy z powiatu tomaszowskiego. Gminę Telatyn reprezentował wójt Dariusz Kozłowski. Jego udział miał szczególne znaczenie podczas rozmowy poświęconej przyszłości uprawy tytoniu. Obecność wójta Telatyna na Forum potwierdzają także lokalne informacje dotyczące reprezentacji powiatu tomaszowskiego.

Telatyn to gmina, w której rolnictwo odgrywa bardzo ważną rolę. Dlatego podczas dyskusji Dariusz Kozłowski mówił przede wszystkim o konsekwencjach, jakie nowe regulacje mogą przynieść rolnikom zajmującym się uprawą tytoniu.

Przyszłość polskiego tytoniu pod znakiem zapytania

Według danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w 2025 roku tytoń uprawiano w Polsce w ponad 3,3 tys. gospodarstw, na powierzchni około 9 tys. hektarów. Najwięcej plantacji znajdowało się m.in. w województwie lubelskim.

Polska pozostaje jednym z najważniejszych producentów tytoniu w Europie. Jednocześnie produkcja krajowa od lat spada. KOWR wskazuje, że liczba gospodarstw zajmujących się uprawą tytoniu zmniejszyła się z około 4,9 tys. w 2018 roku do około 3,3 tys. w 2025 roku.

Podczas panelu „Czy tytoń z Polski ma przyszłość?” rozmawiano o wpływie nowych regulacji podatkowych i zdrowotnych na polskich plantatorów. W dyskusji pojawiły się także obawy, że zbyt daleko idące ograniczenia mogą zmniejszyć konkurencyjność krajowych gospodarstw i zwiększyć znaczenie importowanego surowca.

Lubelscy rolnicy mogą odczuć zmiany

Temat ma szczególne znaczenie dla Lubelszczyzny. Uprawa tytoniu koncentruje się w kilku regionach kraju, w tym w powiatach biłgorajskim i tomaszowskim.

Dla wielu gospodarstw nie jest to jednak zwykła uprawa, którą można z dnia na dzień zastąpić inną. Plantatorzy inwestują w specjalistyczne maszyny, suszarnie i wyposażenie potrzebne do produkcji. Wójt Telatyna podczas debaty zwracał uwagę właśnie na ten problem.

Dariusz Kozłowski wskazywał, że gospodarstwa funkcjonujące na słabszych glebach często są mocno związane z produkcją tytoniu, a zmiana profilu gospodarstwa wymagałaby czasu i dużych nakładów.

To ważny argument również z punktu widzenia mniejszych miejscowości. Jeżeli gospodarstwa tracą możliwość opłacalnej produkcji, konsekwencje mogą dotknąć nie tylko samych rolników, ale także firmy i osoby związane z obsługą produkcji.

Unijne regulacje budzą pytania

Podczas Forum rozmawiano o kilku unijnych inicjatywach dotyczących rynku wyrobów tytoniowych. Wśród nich znalazły się kwestie zmian w przepisach akcyzowych oraz regulacji dotyczących wyrobów tytoniowych i nowych produktów.

Sprawa jest szczególnie istotna dla Polski, ponieważ tytoń i wyroby tytoniowe należą do ważnych pozycji polskiego eksportu rolno-spożywczego. Według danych przytaczanych przez KOWR w 2025 roku tytoń i wyroby tytoniowe należały do głównych produktów eksportowanych przez polski sektor rolno-spożywczy.

W dyskusji pojawiło się więc pytanie, czy zaostrzenie regulacji rzeczywiście doprowadzi do oczekiwanych efektów, czy też część produkcji i rynku przesunie się do innych państw. Wśród wskazywanych potencjalnych dostawców wymieniano m.in. kraje Azji i Ameryki Południowej.

Na razie trudno przesądzić, jaki będzie ostateczny kierunek unijnych decyzji. Dla takich gmin jak Telatyn sprawa ma jednak bardzo praktyczny wymiar – dotyczy gospodarstw, miejsc pracy i przyszłości lokalnego rolnictwa.

Samorządowy głos z Telatyna

Udział Dariusza Kozłowskiego w Forum Ekonomicznym był więc nie tylko kolejnym spotkaniem samorządowym. Wójt wykorzystał debatę do przedstawienia perspektywy gminy typowo rolniczej i problemów, z którymi mierzą się plantatorzy.

Przyszłość polskiego tytoniu pozostaje dziś niepewna. Kolejne miesiące pokażą, jakie decyzje podejmie Unia Europejska i jak wpłyną one na polskich rolników.

Dla Lubelszczyzny będzie to szczególnie ważny temat. W regionie, w którym uprawa tytoniu od lat stanowi część lokalnej gospodarki, każda duża zmiana przepisów może mieć znaczenie wykraczające daleko poza same plantacje.