Na mapie Lubelszczyzny nie brakuje miejsc, które potrafią zaskoczyć swoją historią i krajobrazem. Jednym z nich jest gmina Rachanie, położona na malowniczej Grzędzie Sokalskiej. To kraina lessowych wierzchowin, głębokich wąwozów i dolin, które urozmaicają wyżynny krajobraz. Już sama przyroda zachęca, by tu zajrzeć – szczególnie lasy: siemierski, werechański, czy Sojnica, gdzie na turystów czekają pełne kosze grzybów i jagód. Największym skarbem przyrodniczym gminy jest jednak rezerwat „Przecinka” – ponad 30 hektarów starodrzewu bukowego, którego majestatyczne drzewa pamiętają niejedną historię.

Rachanie istniały już na początku XV wieku, a w 1496 roku otrzymały prawa miejskie, które posiadały aż do końca XVIII stulecia. Dziś wieś, położona pomiędzy Tomaszowem Lubelskim a Tyszowcami, kusi turystów zabytkami przypominającymi o jej dawnych właścicielach. Do dziś zachowały się tu fragmenty zamkowych i pałacowych założeń rodów Rachańskich, Cetnerów czy Bełdowskich. Można zobaczyć murowany dwór z XVIII wieku, bramę główną, spichlerz wzniesiony częściowo na fundamentach zamku i resztki parku. W centrum uwagę przyciąga barokowy kościół parafialny z drugiej połowy XVIII wieku – otoczony kamiennym murem i kapliczkami z początku XX wieku.

Wożuczyn i cukrownicze tradycje

Kolejnym punktem wycieczki powinien być Wożuczyn. Tu również stoi barokowy kościół parafialny z XVIII wieku, otoczony kapliczkami i ogrodzeniem, a obok – ruiny zespołu obronnego Wożuczyńskich i Mirów, wzbogacone o resztki dawnego parku włoskiego. Na początku XX wieku powstała tu osada Wożuczyn Cukrownia, gdzie działał zakład przemysłowy związany z uprawą buraka cukrowego. Do dziś zachowały się domy pracownicze i park osiedlowy – pamiątki z czasów świetności miejscowej cukrowni.

Perły architektury drewnianej

Miłośnicy drewnianej architektury znajdą tu prawdziwe perełki. W Grodysławicach dawną cerkiew prawosławną z 1909 roku zaadaptowano na kościół parafialny, a obok znajdują się pozostałości zespołu dworskiego z XIX wieku. Jeszcze lepiej zachował się zespół dworski w Pawłowie, z drewnianym dworem z 1902 roku, czworakiem i parkiem. W Siemnicach natomiast można zwiedzić kompleks z XIX wieku – drewniany dwór, park, spichlerze i drewniany młyn z początku XX stulecia. Ślady dawnej zabudowy przemysłowej zachowały się też w innych wsiach gminy: Józefówce (młyn drewniany), Zawiarówku (młyn murowany) oraz Koziej Woli (cegielnia).

Wędrówka Szlakiem Historycznym

Najlepszym sposobem, by odkryć uroki gminy, jest spacer lub rowerowa wyprawa zielonym Szlakiem Historycznym. Trasa prowadzi z Tomaszowa Lubelskiego do Turkowic, biegnąc przez najpiękniejsze miejscowości gminy – Rachanie, Kolonię Wożuczyn, Wożuczyn i Siemnice. To nie tylko okazja, by poznać zabytki i ślady dawnej świetności, ale także by nacieszyć oczy krajobrazami Grzędy Sokalskiej.

Gmina Rachanie to miejsce, gdzie historia splata się z naturą. Można tu odpocząć na łonie przyrody, zagubić się w cieniu bukowych lasów, a jednocześnie odkrywać pamiątki po rodach szlacheckich i przemysłowych tradycjach regionu. To propozycja dla turystów szukających ciszy, spokoju i autentycznych śladów przeszłości.

Źródło: rachanie.gmina.pl