Co kryje się pod Placem Litewskim?  To jedno z najbardziej zagadkowych miejsc w centrum Lublina. Ukryte pod ziemią, przez lata pozostawały zapomniane. Dziś odkrywają przed nami swoją niezwykłą historię.Poznaj historię zapomnianych piwnic i ich sekrety odkryte po latach.

Co kryją piwnice pod Placem Litewskim?

Pod powierzchnią Placu Litewskiego znajdują się stare piwnice, do których dziś można dostać się od strony budynku pod nr 3, tj. od Pałacu Lubomirskich. Ich historia nie jest do końca znana, ale wiele wskazuje na to, że mają nawet kilkaset lat.

Badania pokazały, że teren placu zmieniał się wiele razy. Kiedyś stały tu domy, warsztaty, a nawet piece do wypalania kafli. Znaleziono też ślady dawnych dróg i murów. To pokazuje, że miejsce to żyło intensywnie na długo przed tym, jak powstał dzisiejszy plac.

źródło: Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków / na czerwono zaznaczono odkryte piwnice

Historia ukryta pod ziemią

Nie ma jednego dokumentu, który jasno mówi, kiedy powstały te piwnice. Pojawiają się jednak wzmianki o nich już w XVIII wieku, gdy należały do pobliskiego pałacu Lubomirskich.

Ciekawostką są zdjęcia z 1941 roku. Widać na nich niemieckich żołnierzy schodzących do piwnic przez zapadlisko w ziemi. To właśnie dzięki tym fotografiom udało się potwierdzić, że obiekt istniał i był dostępny jeszcze w czasie II wojny światowej.

Wnętrze zapadliska z bliżej nieokreślonego miejsca, 1941 rok (ze zbiorów Marka Gromaszka).

Co ważne, na zdjęciach widać światło w piwnicach. To oznacza, że były one wtedy używane. Do dziś nie wiadomo dokładnie, do czego służyły.

Zalanie i zapomnienie

W pewnym momencie piwnice zostały częściowo zalane ziemią i błotem. Najprawdopodobniej stało się to przez zapadlisko, którym do środka dostała się woda.

Z czasem dostęp do piwnic zamknięto. W 1979 roku zostały całkowicie zamurowane. Przez wiele lat nikt się nimi nie zajmował. Dopiero podczas remontu placu w 2016 roku ponownie się nimi zainteresowano.

Jak wyglądają piwnice dziś?

Dziś wiemy, że piwnice składają się z kilku pomieszczeń i korytarza. Są zbudowane z cegły i mają sklepienia charakterystyczne dla dawnych czasów.

Jedno z pomieszczeń pełniło funkcję korytarza łączącego różne części obiektu. Są też większe sale oraz miejsca, do których prowadziły schody. Te schody były szerokie, co sugeruje, że miejsce było często używane.

Nie wyklucza się, że pod ziemią mogą znajdować się jeszcze inne, nieodkryte pomieszczenia.

fot. K. Janus

Co dalej z piwnicami?

Piwnice pod Placem Litewskim wciąż skrywają wiele tajemnic. Aby je lepiej poznać, potrzebne są dalsze badania. Być może kiedyś zostaną udostępnione mieszkańcom i turystom.

Jedno jest pewne – to miejsce pokazuje, jak bogata i złożona jest historia Lublina. To, co dziś widzimy na powierzchni, to tylko część opowieści. Reszta wciąż czeka pod ziemią.