Preparat z czarnuszki opracowany przez naukowców z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie i Politechniki Lubelskiej zdobył złoty medal podczas 19. Międzynarodowych Targów Wynalazków i Innowacji INTARG 2026 w Katowicach. Nowe rozwiązanie pozwala wykorzystać pozostałości po tłoczeniu oleju i zamienić je w wartościowy składnik żywności.

Wytłoki z czarnuszki zyskały nowe życie

Po wyciśnięciu oleju z nasion czarnuszki pozostają wytłoki. Do tej pory były traktowane głównie jako produkt uboczny. Naukowcy z dwóch lubelskich uczelni postanowili sprawdzić, czy można wykorzystać je w bardziej praktyczny sposób.

Efektem ich pracy jest proszek o wysokiej wartości odżywczej. Wynalazek został doceniony podczas 19. Międzynarodowych Targów Wynalazków i Innowacji INTARG 2026, które odbyły się w Katowicach. Otrzymał złoty medal oraz nagrodę specjalną Polskiej Izby Rzeczników Patentowych.

Preparat z czarnuszki bogaty w białko i błonnik

Nowy preparat z czarnuszki powstał dzięki połączeniu dwóch etapów. Najpierw wytłoki zostały bardzo drobno zmielone. Następnie naukowcy wymieszali je z wodą i poddali dwudniowej fermentacji z wykorzystaniem bakterii kwasu mlekowego.

Dzięki temu udało się uwolnić wiele cennych składników, które wcześniej znajdowały się wewnątrz łupin nasion. Ilość związków fenolowych wzrosła niemal trzykrotnie w porównaniu z materiałem przed obróbką.

Gotowy proszek zawiera około 29,9 grama białka oraz około 32,1 grama błonnika w 100 gramach produktu. Oznacza to, że niemal dwie trzecie jego składu stanowią składniki szczególnie cenione w zdrowej diecie.

Naukowcy zadbali o jakość i bezpieczeństwo

W badaniach uczestniczyli również specjaliści z Politechniki Lubelskiej. Sprawdzili oni strukturę otrzymanego preparatu na poziomie atomowym.

Analizy wykazały, że proszek ma jednorodną strukturę i nie zawiera niepożądanych form, które mogłyby budzić wątpliwości przy zastosowaniu w żywności.

Proces przygotowania prowadzono w kontrolowanych warunkach. Temperatura nie przekraczała 50 stopni Celsjusza, a najczęściej wynosiła około 40 stopni. Dzięki temu zachowano cenne składniki obecne w czarnuszce.

Wynalazek może znaleźć zastosowanie w produkcji żywności

Badacze podkreślają, że nowy proszek może stać się wartościowym dodatkiem do wielu produktów spożywczych. Jednocześnie rozwiązanie pozwala lepiej wykorzystać surowce, które wcześniej pozostawały niewykorzystane po produkcji oleju.

Autorami wynalazku są naukowcy z Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie oraz Politechniki Lubelskiej: prof. Renata Różyło, prof. Grzegorz Gładyszewski, dr hab. Dariusz Chocyk, prof. Dariusz Dziki, prof. Michał Świeca, dr hab. Arkadiusz Matwijczuk, dr inż. Sławomir Gawłowski, dr inż. Monika Wójcik oraz prof. Urszula Gawlik-Dziki.

Nagroda zdobyta podczas INTARG 2026 potwierdza, że rozwiązania opracowywane na lubelskich uczelniach mają duży potencjał praktyczny. Mogą przynieść korzyści zarówno producentom żywności, jak i konsumentom szukającym produktów o wysokiej wartości odżywczej.