19 listopada 2025 r. w Łaszczowie odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy poświęconej Pamięci Żydów – obywateli polskich zamordowanych przez Niemców podczas akcji „Reinhardt”. Wydarzenie wpisuje się w wojewódzki program upamiętniający 80. rocznicę tragicznych wydarzeń z lat 1942–1943. Przed wojną Żydzi stanowili ok. 90% społeczności Łaszczowa.

Upamiętnienie niezwykłej historii lokalnej społeczności

Tablica pamięci została umieszczona przy wejściu do Biblioteki Publicznej Gminy Łaszczów, w budynku dawnej Karczmy przy ul. Krótkiej 2. Jest to jeden z elementów programu „Pamięć jest naszym obowiązkiem”, zainicjowanego przez Marszałka Województwa Lubelskiego Jarosława Stawiarskiego. Program zakłada ustawianie tablic pamiątkowych w miejscowościach regionu, w których przed II wojną światową istniały liczne społeczności żydowskie.

W imieniu Marszałka w uroczystości uczestniczyli:

• Marcin Krotkiewicz, Dyrektor Departamentu Organizacyjno-Prawnego UMWL,

• dr hab. Sabina Bober, prof. KUL, Kierownik Oddziału Upamiętniania Miejsc Martyrologii UMWL.

Wydarzenie zgromadziło wielu przedstawicieli samorządów, duchowieństwa, instytucji kultury i oświaty, organizacji społecznych oraz mieszkańców miasta i gminy.

Uroczystość pełna refleksji i pamięci

Spotkanie otworzył Burmistrz Łaszczowa Mariusz Zając, który powitał uczestników i przedstawił historię żydowskiej społeczności Łaszczowa oraz dramatyczne losy jej mieszkańców w czasie akcji „Reinhardt”.

Następnie głos zabrał Marcin Krotkiewicz, podkreślając znaczenie pamięci historycznej i obowiązku jej pielęgnowania przez kolejne pokolenia.

Modlitwę za pomordowanych Żydów odmówili:

• Biskup Mieczysław Cisło,

• polski chazan Symcha Keller,

• ks. Krzysztof Świta, proboszcz parafii pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Łaszczowie.

Kulminacyjnym momentem uroczystości było odsłonięcie tablicy pamiątkowej, po którym przedstawiciele samorządów, szkół, OSP oraz mieszkańcy złożyli wieńce, kwiaty i zapalili znicze.

Szeroka reprezentacja i wspólnota pamięci

W wydarzeniu uczestniczyli m.in.:
przedstawiciele władz powiatowych i gminnych, duchowieństwo, dyrektorzy szkół i instytucji kultury, strażacy ochotnicy, młodzież oraz liczni mieszkańcy. Obecne były także poczty sztandarowe szkół oraz jednostek OSP z terenu gminy.

Liczna obecność różnych środowisk podkreśliła, jak ważne jest zachowanie pamięci o dawnych mieszkańcach miasta i o tragicznych wydarzeniach, które doprowadziły do zagłady lokalnej społeczności.

Część artystyczna i wspólne przeżywanie historii

Po części oficjalnej uczestnicy udali się do Gminnego Ośrodka Kultury w Łaszczowie, gdzie młodzież z Liceum Ogólnokształcącego w Łaszczowie przedstawiła program artystyczny przygotowany pod kierunkiem Anety i Marka Bieleckich. Występ młodych ludzi stał się symbolicznym mostem łączącym przeszłość z teraźniejszością.

„Pamięć jest naszym obowiązkiem” – hasło, które nabiera głębokiego znaczenia

Organizatorzy wydarzenia podziękowali wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie uroczystości oraz wszystkim uczestnikom za obecność.

Hasło umieszczone na odsłoniętej tablicy — PAMIĘĆ JEST NASZYM OBOWIĄZKIEM — wybrzmiało tego dnia szczególnie mocno, stając się zobowiązaniem wobec historii i przyszłych pokoleń.