Nauka jest dobrą zabawą, tą prawdę powtarza się od lata. Zamiast tablicy i wkuwania suchych definicji, znacznie więcej są w stanie walizki pełne profesjonalnych przyrządów i pomiary wykonywane osobiści i na żywo zamiast. Naukowcy Politechniki Lubelskiej planują odwiedzić szkoły ponadpodstawowe w celu zaprezentowania mobilnych laboratoriów metrologicznych, wykorzystywanych do realnych badań polowych. To inicjatywa, która ma wypełnić lukę w kształceniu technicznym – braku kontaktu uczniów z nowoczesnymi metodami i narzędziami pomiarowymi.

Mobilne laboratoria to specjalistyczny sprzęt metrologiczny, który trafi do techników, szkół branżowych, liceów zawodowych, Centrów Kształcenia Zawodowego oraz Branżowych Centrów Umiejętności. Projekt realizowany jest w ramach prac Polskiej Unii Metrologicznej, której biuro mieści się na Politechnice Lubelskiej. Realizując projekt „Technika akademickie jako departamenty nauki w otoczeniu społeczno-biznesowym” pracownicy Politechniki zauważyli, że metrologia w szkołach ponadpodstawowych nie jest nauczany w sposób nowoczesny, wskazuje prof. Jerzy Józwik, dyrektor biura Polskiej Unii Metrologicznej. Nauczanie metrologii koncentruje się na stopniach Celsjusza, kilogramach i metrach, czyli temperaturze, masie i długości. Ale współczesna metrologia to także interferometria laserowa, spektrometria czy endoskopia.

W skład mobilnych laboratoriów wchodzi aparatura warta ponad 300.000,00 PLN. W specjalnych walizkach znajdują się między innymi mikrometryczne i suwmiarkowe przyrządy pomiarowe, optyczne urządzenia pomiarowe, kamera termograficzna, endoskop czy spektrometr emisyjny. Czasami trzeba zajrzeć do środka obudowy czy korpusu bez jego demontażu i niszczenia, dlatego mamy endoskopy, wyjaśnia ekspert. Kluczowa dla współpracy elementów maszyn jest morfologia powierzchni. Do tego służą mikroskopowe urządzenia pomiarowe i metrologia mikroskopowa, gdzie można obserwować powierzchnię i mierzyć odległości między jej cechami geometrycznymi, dodaje.

Jak podkreśla naukowiec, dla uczniów wciąż jednak najważniejsze są podstawy. Można powiedzieć: każdy potrafi posłużyć się metrówką czy kątomierzem, ale to jeszcze nie metrologia. Problem zaczyna się przy interpretacji wyników, ich filtracji, ocenie niepewności pomiarowej czy określaniu rozrzutu wartości mierzonej wokół średniej, wylicza profesor Józwik. Tych informacji uczeń w szkole albo w ogóle nie zyskuje, albo dowiaduje się o nich w bardzo ograniczonym zakresie, podkreśla.

Zajęcia prowadzone w ramach mobilnych laboratoriów będą miały formę warsztatową. Instruktorzy przyjadą do szkoły i poprowadzą merytoryczno-praktyczne zajęcia, podczas których uczniowie samodzielnie wykonają pomiary i nauczą się opracowywać ich wyniki. Wykonawcy projektu mają na celu, by nauka i dydaktyka była poparta rzeczywistymi pomiarami, które dadzą konkretne i obiektywne wyniki. I na tych wynikach będziemy uczyć, co z nimi zrobić, jak określić na ile są pewne, tłumaczy naukowiec.

Projekt potrwa do końca roku. Szkoły będą mogły zgłaszać się poprzez stronę internetową Lubelskiej Unii Cyfrowej. Szczególny nacisk położony zostanie na szkoły branżowe kształcące przyszłych pracowników przemysłu, zwłaszcza w ośrodkach, takich jak: Lublin, Kraśnik, Chełm, Świdnik czy Lubartów. To będzie praca na sprzęcie, fizyczne pomiary, analiza określanie niepewności pomiarowej i jej budżetowanie, podkreśla prof. Jerzy Józwik. Chcemy, żeby uczniowie zrozumieli metrologię, bo bez rzetelnych pomiarów nie ma nowoczesnej techniki ani przemysłu.