Kościół pobernardyński w Lublinie -pw. Św. Pawła – przechodzi szeroko zakrojone prace konserwatorskie i budowlane. W zabytkowym wnętrzu odkrywane są kolejne historyczne elementy, a część wyposażenia odzyskuje dawny wygląd. Zakończenie prac we wnętrzu zaplanowano na koniec 2026 roku.

Kościół z historią sięgającą XV wieku

Zespół pobernardyński przy ulicy Bernardyńskiej należy do najcenniejszych zabytków Lublina. Początki zabudowy tego miejsca sięgają drugiej połowy XV wieku. Pierwsze zabudowania klasztorne powstawały w latach 1460–1469. W 1470 roku rozpoczęto budowę murowanego kościoła, ukończonego w 1497 roku.

Najstarsze murowane skrzydło klasztoru powstało na przełomie XV i XVI wieku. Po pożarze zespół odbudowano w latach 1557–1569. Wtedy powstały także dwa kolejne skrzydła – wschodnie i zachodnie.

Kolejny pożar w 1602 roku przyniósł dużą zmianę wyglądu świątyni. Kościół przebudowano w latach 1602–1607. Pracami kierował murator Jakub Balin, a przebudowa miała wpływ na rozwój charakterystycznego dla regionu renesansu lubelskiego.

Kościół pobernardyński w Lublinie odzyskuje kolory

Podczas obecnych prac konserwatorzy badają nie tylko ściany i sklepienia, ale również zabytkowe wyposażenie świątyni. W trakcie badań odkryto między innymi historyczne polichromie. Wśród nich znalazły się zacheuszki oraz przedstawienia figuralne pochodzące z różnych okresów.

Zacheuszki umieszczano w kościołach w miejscach, które biskup namaszczał podczas uroczystej konsekracji świątyni. Zwykle miały formę malowanych lub wyrytych znaków. Pod nimi znajdowały się świeczniki albo lampki.

Konserwatorzy zajmują się także XVII-wiecznymi stallami oraz ołtarzami przyfilarowymi. Jak wynika z dokumentacji prac, stalle przez lata pokrywano kolejnymi warstwami farb i lakierów. W 2022 roku wykonano pierwszy etap prac technicznych, obejmujący między innymi częściowe usunięcie późniejszych przemalowań.

Ołtarze przyfilarowe wraz z figurami były wcześniej pomalowane na biało. Obecnie konserwatorzy przywracają im historyczną kolorystykę. Dzięki temu można lepiej odczytać pierwotny charakter zabytkowego wyposażenia.

Odnowione sztukaterie i kaplica Matki Bożej

Ważną częścią wnętrza kościoła są renesansowe sztukaterie zdobiące sklepienia naw i prezbiterium. Prace przy tych dekoracjach zostały już zakończone.

Konserwatorzy zajęli się również kaplicą, która pierwotnie nosiła wezwanie św. Antoniego i została ufundowana przez Uhrowieckich. Powstała przed 1640 rokiem. Dziś znana jest jako kaplica Matki Bożej. Z kilku kaplic wzniesionych w pierwszej połowie XVII wieku to właśnie ona zachowała się do naszych czasów.

Kaplica była ozdobiona sztukateriami, które rekonstruowano w latach 50. XX wieku. Niedawno zakończono ich konserwację. Choć z pierwotnej dekoracji zachowało się niewiele, badania pozwoliły ustalić dawną kolorystykę. Na tej podstawie odtworzono wygląd dekoracji.

Wielka renowacja potrwa do końca 2026 roku

Prace prowadzone w kościele są częścią większego projektu obejmującego również zespół klasztorny. Projekt „Odrodzenie dziedzictwa” realizowany jest przy wsparciu Funduszy Europejskich dla Infrastruktury, Klimatu i Środowiska 2021–2027.

W ostatnich latach w kompleksie prowadzono także badania archeologiczne. Odkryto między innymi pozostałości średniowiecznej wieży, które mogą być ważnym źródłem wiedzy o dawnym Lublinie.

Na efekt wszystkich prac trzeba jeszcze poczekać. Zgodnie z zapowiedziami zakończenie prac we wnętrzu kościoła planowane jest na koniec 2026 roku. Wtedy będzie można zobaczyć odnowione ściany i sklepienia, a także zabytkowe ołtarze, stalle, sztukaterie i inne elementy wyposażenia.

Więcej zdjęć tutaj.