Granica polsko-ukraińska nie musi stanowić bariery dla współpracy w zakresie medycyny. Lubelszczyzna jako region przygraniczny od lat aktywnie wykorzystuje fundusze unijne do budowania „mostów zdrowia” z partnerami z Ukrainy. Szpitale województwa lubelskiego stały się kluczowym elementem w rozwoju nowoczesnej opieki zdrowotnej na pograniczu polsko-ukraińskim. Efektem tych działań są projekty, które realnie podnoszą jakość leczenia po obu stronach granicy.

Region lubelski realizuje cztery kluczowe inicjatywy we współpracy z obwodami wołyńskim, lwowskim i zakarpackim, współfinansowane ze środków Programu Interreg NEXT Polska–Ukraina 2021–2027. W ten sposób region zyskuje dostęp do innowacyjnych technologii, telemedycyny, a nowoczesne metody leczenia poprawiają jakość życia mieszkańców i wzmacniają współpracę międzynarodową. W kontekście wojny na Ukrainie jest to ważny czynnik budujący odporność i bezpieczeństwo mieszkańców.

Pierwszy z projektów CROSSDIAM „Transgraniczna interakcja na rzecz nowoczesnych metod diagnostyczno-terapeutycznych w Szpitalach Regionalnych Województwa Lubelskiego i Zakarpacia”, to sztandarowy i konkretny przykład współpracy na poziomie wysokospecjalistycznym. Projekt realizowany przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny imienia Kardynała Stefana Wyszyńskiego Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Lublinie i Komunalne Niekomercyjne Przedsiębiorstwo Obwodowy Szpital Kliniczny imienia Andrija Nowaka Zakarpackiej Rady Obwodowej w Użhorodzie otrzymał ponad 2.500.000,00 EUR dofinansowania. Jego celem jest poprawa diagnostyki i leczenia chorób sercowo-naczyniowych oraz schorzeń neurochirurgicznych poprzez wymianę wiedzy i zakup nowoczesnego sprzętu, w tym między innymi angiografu do hybrydowych operacji. To rozwiązanie zapewnia mieszkańcom województwa lubelskiego i Zakarpacia dostęp do usług medycznych na europejskim poziomie, a kadry medyczne zyskują nowe kompetencje.

Drugi z projektów, to jest WeCare, ma przyczynić się do pomocy osobom po zawałach serca i udarach mózgu. Inicjatywa ta otrzymała ponad 2.300.000,00 EUR dofinansowania i koncentruje się na modernizacji oddziałów udarowych i kardiologicznych oraz zakupie nowoczesnego sprzętu, w tym angiografu i aparatów diagnostycznych. Realizuje go Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Puławach i Przedsiębiorstwo Komunalne Stowarzyszenie Medyczne Wspólnoty Terytorialnej Miasta Łuck. Ukraiński partner wdraża program prewencji chorób sercowo-naczyniowych (LUTSKARD). Projekt poprawia standard opieki, skraca czas diagnostyki i wspiera wymianę wiedzy w zakresie szybkiej interwencji i opieki poszpitalnej.

Trzeci z projektów dotyczy opieki nad seniorami. Starzenie się społeczeństwa i rosnąca liczba chorób cywilizacyjnych zwiększają zapotrzebowanie na wysokiej jakości usługi rehabilitacyjne. Projekt PL-UARehab „Zdrowi i sprawni mieszkańcy powiatu hrubieszowskiego i rejonu łuckiego”, realizowany przez Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Hrubieszowie i Wielospecjalistyczny Szpital w Rożyszczach Rady Miasta w obwodzie wołyńskim, otrzymał ponad 1.400.000,00 EUR dofinansowania. Jego celem jest modernizacja infrastruktury i zapewnienie mieszkańcom dostępu do kompleksowej opieki rehabilitacyjnej. Inwestycja obejmuje przebudowę oddziału rehabilitacji w Hrubieszowie, zakup sprzętu do fizjoterapii, hydroterapii i kinezyterapii oraz doposażenie ukraińskiego partnera w aparaturę diagnostyczną. Ważnym elementem są wspólne szkolenia i warsztaty dla personelu, które podnoszą jakość usług po obu stronach granicy.

Ostatnia z realizowanych inicjatyw to krok w przyszłość medycyny. Projekt HealthBridges „Tworzenie transgranicznej telemedycznej platformy diagnostyczno-terapeutycznej dla lekarzy i pacjentów” jest realizowany przez Uniwersytet Medyczny w Lublinie w partnerstwie z Uniwersyteckim Szpitalem Klinicznym numer 1 w Lublinie oraz trzy instytucje z Ukrainy, to jest Lwowski Narodowy Uniwersytet Medyczny, Wołyński Uniwersytet Narodowy i Wołyński Okręgowy Szpital Kliniczny. Wartość projektu to prawie 2.500.000,00 EUR. Celem projektu jest stworzenie transgranicznej platformy telemedycznej do diagnozowania, leczenia i szkolenia personelu. Platforma umożliwi konsultacje online, przesyłanie wyników badań w czasie rzeczywistym oraz wideokonferencje specjalistów. Projekt obejmuje także adaptację pomieszczeń w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym numer 1 w Lublinie, utworzenie Centrum Diagnostyki i Leczenia Nowotworów Skóry oraz doposażenie placówek na Ukrainie w sprzęt diagnostyczny. Telemedycyna skraca czas oczekiwania na konsultację i niweluje bariery geograficzne, zapewniając pacjentom dostęp do najlepszych ekspertów.

Wspólne działania przynoszą realne efekty. Mieszkańcy terenów przygranicznych, w tym weterani wojenni, zyskują szybszy powrót do sprawności dzięki nowoczesnym metodom rehabilitacji, skuteczniejszą pomoc w chorobach serca i udarach mózgu, a telemedycyna otwiera dostęp do specjalistów bez konieczności pokonywania setek kilometrów.

Jak mówi Marszałek Województwa Lubelskiego Jarosław Stawiarski, projekty te to nie tylko poprawa jakości życia, ale także budowanie poczucia bezpieczeństwa i zaufania do systemu ochrony zdrowia. Współpraca transgraniczna pokazuje, że zdrowie jest wartością wspólną, która łączy społeczności ponad granicami. Realizacja projektów w ramach Interreg NEXT Polska–Ukraina 2021–2027 umacnia pozycję Lubelszczyzny jako regionu otwartego na innowacje. Szpitale stają się nie tylko miejscem leczenia, ale także centrum rozwoju nowoczesnych technologii. Cztery projekty – od rehabilitacji (PL-UARehab), przez ratowanie życia (WeCare), zaawansowaną diagnostykę (CROSSDIAM), aż po telemedycynę (HealthBridges) – pokazują, że w medycynie solidarność i partnerstwo nie znają granic, a głównym beneficjentem tych działań jest pacjent.