19 kwietnia: Dzień Pamięci o Powstaniu w Getcie Warszawskim

19 kwietnia upamiętnia rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim w 1943 roku – największego zbrojnego zrywu Żydów podczas II wojny światowej. Tego dnia organizowana jest akcja „Żonkile”, symbolizująca hołd dla bohaterów walki o godność i wolność.

Krótka historia powstania

Powstanie wybuchło 19 kwietnia 1943 roku, gdy niemieckie oddziały wkroczyły do getta, by je zlikwidować przed świętem Pesach. Żydowska Organizacja Bojowa (ŻOB) pod dowództwem Mordechaja Anielewicza oraz Żydowski Związek Wojskowy (ŻZW) stawili opór, zaskakując Niemców prowizoryczną bronią i granatami. Walki trwały do 16 maja, zakończone spaleniem getta; powstańcy walczyli w kanałach i bunkrach, zadając wrogowi znaczące straty mimo przewagi przeciwnika.

Akcja „Żonkile”

Inicjatywa Muzeum POLIN od 2013 roku zachęca do noszenia papierowych żonkili – kwiatów, które Marek Edelman, ostatni przywódca ŻOB, składał co roku pod Pomnikiem Bohaterów Getta. Symbolizuje pamięć, nadzieję i szacunek; wolontariusze rozdają tysiące żonkili i ulotek w rocznicę powstania.

Znaczenie dnia pamięci

To pierwszy miejski bunt w okupowanej Europie, ukazujący determinację mieszkańców getta wobec eksterminacji. Upamiętnia nie tylko walkę zbrojną, ale też moralny opór wobec zagłady; żonkil przypomina o obowiązku pamięci o Holokauście.