Kończy się kolejny sezon bocianów na Lubelszczyźnie. Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych prowadził w tym roku monitoring bocianów, sprawdzając gniazda i liczbę młodych ptaków w wybranych parkach krajobrazowych oraz obszarach chronionego krajobrazu. Łącznie w zestawieniu z lat 2022–2026 znalazło się 1881 gniazd i 2606 młodych bocianów.

ZLPK obserwuje bociany w regionie

Przełom sierpnia i września to czas, kiedy bociany białe zaczynają opuszczać Lubelszczyznę i ruszają na zimowiska w Afryce. Zanim jednak rozpoczną długą podróż, intensywnie żerują na polach, łąkach i nieużytkach.

Właśnie wtedy można zobaczyć charakterystyczne sejmiki bocianie. Ptaki zbierają się w większych grupach i wykorzystują ostatnie tygodnie przed odlotem na zgromadzenie zapasów energii.

Jak przypomina Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych, odloty bocianów nie odbywają się jednego dnia. Mogą trwać od drugiej połowy sierpnia aż do początku października.

Najwcześniej ruszają osobniki, które nie przystępowały do lęgów albo z różnych przyczyn je straciły. Później odlatują młode, a jeszcze kilka dni później dorosłe bociany, które wychowały potomstwo.

Monitoring bocianów. ZLPK sprawdził setki gniazd

Przełom czerwca i lipca to dla pracowników ZLPK czas intensywnej pracy związanej z liczeniem młodych bocianów.

W 2026 roku monitoring kontynuowano w dwóch parkach krajobrazowych województwa lubelskiego – Parku Krajobrazowym „Podlaski Przełom Bugu” oraz Parku Krajobrazowym „Lasy Janowskie”.

Pracownicy ZLPK przeprowadzili również inwentaryzacje na trzech obszarach chronionego krajobrazu: Dołhobyczowskim OCK, Czerniejowskim OCK oraz Poleskim OCK.

W tegorocznym monitoringu dwóch parków krajobrazowych sprawdzono łącznie 264 gniazda. W Parku Krajobrazowym „Podlaski Przełom Bugu” naliczono 224 gniazda i 289 młodych bocianów. W Parku Krajobrazowym „Lasy Janowskie” było 40 gniazd i 74 młode.

Na trzech obszarach chronionego krajobrazu zinwentaryzowano kolejne 200 gniazd, z których wyprowadzono 120 młodych bocianów.

W Czerniejowskim OCK naliczono 9 gniazd i 8 młodych, w Dołhobyczowskim OCK – 19 gniazd i 22 młode, a w Poleskim OCK – 172 gniazda i 90 młodych.

1881 gniazda i 2606 młodych bocianów

ZLPK podsumował również wyniki inwentaryzacji prowadzonych w latach 2022–2026. Dane obejmują 17 parków krajobrazowych i 13 obszarów chronionego krajobrazu.

Łącznie doliczono się 1881 gniazd bociana białego oraz 2606 młodych ptaków.

W samych 17 parkach krajobrazowych znalazło się 987 gniazd i 1539 młodych. Z kolei w 13 obszarach chronionego krajobrazu naliczono 894 gniazda i 1067 młodych.

Wśród oddziałów ZLPK największą liczbę gniazd w przedstawionym zestawieniu odnotował Oddział Chełm – 685 gniazd i 901 młodych. Oddział Biała Podlaska wykazał 469 gniazd i 629 młodych, Oddział Lubartów – 347 gniazd i 583 młode, Oddział Zamość – 308 gniazd i 360 młodych, a Oddział Janów Lubelski – 54 gniazda i 103 młode.

Nie tylko liczenie. ZLPK angażuje dzieci

Monitoring to nie jedyna forma działań ZLPK związanych z bocianem białym.

W 2026 roku Oddział ZLPK w Białej Podlaskiej zorganizował cykl konkursów wiedzy o bocianie białym oraz konkursów rysunkowych. Wzięło w nich udział ponad tysiąc uczestników.

W czerwcu w Terespolu odbył się również rajd „Szlakiem bociana białego”, zorganizowany z okazji obchodów Święta Parków Krajobrazowych Województwa Lubelskiego. Wzięło w nim udział około 170 osób z powiatu bialskiego.

Ciekawym elementem tegorocznych działań była także wakacyjna akcja „Zostań wolontariuszem – policz z nami bociany”, skierowana do dzieci z terenu NOCK w Terespolu.

Młodzi uczestnicy mogli samodzielnie sprawdzać lokalizację bocianich gniazd za pomocą GPS. Przy użyciu lornetek liczyli również młode ptaki znajdujące się w gniazdach.

Bociany opuszczają Lubelszczyznę

Tegoroczny sezon nie był łatwy dla bocianów. Zimna wiosna, wyjątkowo gorące lato oraz coraz większy deficyt wody, wysychające rzeki i starorzecza nie sprzyjały ptakom.

Podczas przygotowań do odlotu można obserwować coraz więcej bocianów krążących wysoko nad ziemią. Ptaki wykorzystują prądy powietrzne, które pomagają im w pokonaniu ogromnych odległości.

Przed nimi podróż licząca około 10–12 tysięcy kilometrów. Na Lubelszczyznę wrócą dopiero wiosną.

Dzięki monitoringowi prowadzonemu przez ZLPK wiadomo jednak znacznie więcej o tym, jak bociany radzą sobie w naszym regionie. Liczenie gniazd i młodych pozwala obserwować zmiany zachodzące w populacji tego charakterystycznego dla polskiego krajobrazu ptaka.