Fundusze europejskie pod kontrolą Wojewody - wlubelskim.pl

Fundusze europejskie pod kontrolą Wojewody

Marek Wojciechowski

Ministerstwo Rozwoju przygotowało pakiet rozwiązań, które uproszczą procesy związane z wykorzystaniem funduszy UE. Nowelizacja ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tzw. „ustawa wdrożeniowa”) została już podpisana przez pana Prezydenta Andrzeja Dudę i jest jednym z kluczowych elementów Konstytucji Biznesu.  

Zdaniem ministerialnych urzędników powyższe zmiany pomogą w uproszczeniu całego procesu związanego z przyznawaniem dotacji i realizacją unijnych projektów. W naszym regionie zmiany te dotyczyć będą głównie wdrażania Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 opiewającego na kwotę 2,3 mld euro. Jedną z najważniejszych zmian w w/w ustawie jest fakt powołania Rzecznika Funduszy Europejskich. Będzie on miał za zadanie dbanie o interesy beneficjentów, w tym m.in. za gromadzenie wniosków i postulatów związanych z realizacją programów operacyjnych, które będą wpływały na usprawnienie systemu wdrażania. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek problemów, udzieli wsparcia w kontaktach z poszczególnymi instytucjami, które wdrażają fundusze unijne. Rzecznika obligatoryjnie powoła instytucja zarządzająca, ale wszystko wskazuje na to, że takich rzeczników powołają również Wojewodowie. Generalnie w całym tym procesie wzrosną kompetencje nadzorcze Wojewody polegające m.in. na możliwym przekazaniu przez Ministra Rozwoju i Finansów części zadań związanych z kontrolą dotrzymania warunków desygnacji, tj. potwierdzenia spełniania przez zobowiązane instytucje warunków zapewniających prawidłową realizację programu operacyjnego. Kontroli będą mogli dokonywać urzędnicy Wojewody na warunkach określonych w porozumieniu zawartym pomiędzy Ministrem Rozwoju i Finansów a Wojewodą. Wojewoda albo jego przedstawiciel będzie mógł uczestniczyć, jako obserwator, w pracach Komitetu Monitorującego RPO – w naszym regionie ten warunek jest już spełniony. Jako obserwator Wojewoda albo jego przedstawiciel będzie mógł też uczestniczyć w pracach Komisji Oceniającej Projekty.

Nowela ta wprowadza także wiele uproszczeń korzystnych dla wnioskodawców i beneficjentów takich m.in. jak:

Poszczególne konkursy będą mogły być dzielone na rundy (obecnie brak jasnych uregulowań w tym zakresie, nowelizacja doprecyzuje zasady organizacji rund) co oznacza, że podmioty, które nie zdążą złożyć wniosku konkursowego w danym terminie, będą mogły to zrobić w kolejnej rundzie. Takie rozwiązanie pozwoli wnioskodawcom na skompletowanie wszystkich potrzebnych dokumentów i zapewni możliwość złożenia wniosku o dofinansowanie planowanego przedsięwzięcia.

Ograniczenie obowiązku przedkładania dokumentów. Ułatwieniem będzie zwolnienie wnioskodawców z obowiązku dostarczenia dokumentów, które instytucja będzie mogła uzyskać sama np. stosowne zaświadczenia z Urzędu Skarbowego lub ZUS albo dane z dostępnych powszechnie rejestrów, m.in. KRS.

Ograniczenie liczby dokumentów stosowanych przy realizacji projektu. Przewidziano rezygnację z wytycznych programowych, do których stosowania beneficjenci są obecnie zobowiązani. Aktualnie muszą dostosować się do zapisów ok. 100 różnych dokumentów (wytyczne, zalecenia, instrukcje, szczegółowe opisy osi priorytetowych). Jest to obciążenie, utrudniające realizację projektów. Beneficjent, który podpisze umowę, będzie związany postanowieniami wyłącznie wytycznych wydawanych przez Ministra Rozwoju i Finansów, w ściśle wskazanym zakresie. Zniknie obowiązek analizowania dużej liczby dokumentów.

Sprawniejsze przygotowanie wniosków i ich ocena. Każdy wniosek o dofinansowanie projektu będzie w pierwszej kolejności oceniany w zakresie spełniania warunków formalnych. Na tym etapie instytucja sprawdza, czy wniosek zawiera wszystkie załączniki, jest poprawnie wypełniony i złożony we właściwym terminie. Jeżeli instytucja stwierdzi, że we wniosku są braki lub oczywiste pomyłki, to wezwie wnioskodawcę do ich uzupełnienia albo sama je poprawi i wniosek będzie mógł być skierowany do oceny merytorycznej. Na tym etapie sprawdzane będzie, czy wniosek spełnia tzw. kryteria wyboru projektów, które będą wskazane w regulaminie konkursu. Na tym etapie również będzie możliwe poprawienie wniosku zgodnie z regulaminem konkursu.

Profesjonalna ocena projektów. Wskazanie wprost, że w skład komisji oceniającej projekty będą mogli wejść tylko pracownicy mający wiedzę, umiejętności, doświadczenie lub uprawnienia w dziedzinach, których konkurs dotyczy. Rozwiązanie zapewni rzetelną ocenę złożonych wniosków o dofinansowanie.

Wycofanie środka odwoławczego (protestu). Przewidziano możliwość wycofania przez wnioskodawcę złożonego wcześniej protestu wobec negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie, co pozwoli instytucji na szybszą i sprawniejszą ocenę pozostałych wniosków.

Skrócenie terminów w postępowaniu odwoławczym. Z 21 do 14 dni skrócono termin na weryfikację zasadności protestu, przez instytucję, która oceniała projekt, przed jego przekazaniem do instytucji odwoławczej. Czas na rozpatrzenie protestu skróci się z 30 do 21 dni, a łączne rozpatrzenie protestu z 60 do 45 dni. Wpłynie to na szybkość oceny wniosków o dofinansowanie.

Ułatwienia w realizacji projektów partnerskich. Partnerstwa służące wspólnej realizacji projektu będą mogły być zawierane przez wszystkie podmioty bez ograniczeń. Obecnie jest to zabronione w odniesieniu do podmiotów, między którymi występują określone powiązania. Dodatkowo przewidziano możliwość zmiany partnera w projekcie bez negatywnych konsekwencji dla realizowanego przedsięwzięcia.

Ułatwienia w rozliczaniu środków unijnych. Beneficjent nie będzie obciążany odsetkami w przypadku spóźnienia do 14 dni ze złożeniem wniosku rozliczającego środki – m.in. takie zmiany zostaną wprowadzone w ustawie o finansach publicznych.

Dodatkowo wytyczne dotyczące wyboru projektów zostaną zmienione tak, aby w trakcie oceny projektu nie weryfikować dwukrotnie tych samych aspektów (rezygnacja z zasady „dwóch par oczu”) oraz aby w ocenie projektu – w celu poprawy jakości procesu oceny projektów – jako eksperci mogli uczestniczyć pracownicy innych instytucji.

Zmiany te w naszym regionie borykającym się stale z efektywnym wdrażaniem i realizacją projektów unijnych mogą okazać się zbawienne dla przyspieszenia tego procesu. Problemy te wynikają z niewłaściwych decyzji podejmowanych przez sejmikową koalicję PSL-PO. Wszystko to jest o tyle ważne, że drugiej takiej szansy na rozwój naszego regionu możemy już nigdy nie dostać. Nie zmarnujmy tej szansy…

Marek Wojciechowski